TIL O’RGATISHDA Z-GENERATIONNI PSIHOLOGIYASIDAN KELIB CHIQIB YONDASHISH
Keywords:
Z avlod, til o‘rgatish, o‘quvchi psixologiyasi, raqamli avlod, motivatsiya, texnologiya bilan boyitilgan ta’lim, kommunikativ kompetensiyaAbstract
Ushbu maqolada Z avlod (Generation Z) o‘quvchilarining psixologik xususiyatlariga asoslangan til o‘rgatish metodologiyalarining ahamiyati tahlil qilinadi. Texnologiya, ijtimoiy tarmoqlar va tezkor axborot almashinuvi muhiti bilan o‘sib kelgan Z avlodi o‘quvchilari o‘ziga xos kognitiv, emotsional va motivatsion xususiyatlarga ega. Ular vizual va interaktiv kontentga moyil, diqqatini uzoq vaqt jamlay olmaydi, bir nechta vazifani bir vaqtning o‘zida bajarishga qodir va tezkor fikr-mulohaza olishni istaydi.
Maqolada an’anaviy o‘qituvchi markazli yondashuvlar Z avlodi o‘quvchilari uchun kam samarali ekani ta’kidlanadi. Shu sababli, o‘quvchi markazli, texnologiyalar bilan boyitilgan va hamkorlikka asoslangan o‘quv muhiti tavsiya etiladi. Motivatsiya, emotsional jalb etish va shaxsiy identifikatsiya kabi psixologik jihatlar tahlil qilinib, til o‘rgatishda raqamli vositalar, o‘yinlashtirish (gamification) va individual yondashuvlarni qo‘llash zarurligi ko‘rsatiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-6259-sonli qarori (2021) “Raqamli ta’limni rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar”.
2. Prensky, M. (2001). Digital Natives, Digital Immigrants. On the Horizon, 9(5), 1–6.
3. Tapscott, D. (2009). Grown Up Digital: How the Net Generation is Changing Your World. New York: McGraw-Hill.
4. Seemiller, C., & Grace, M. (2016). Generation Z Goes to College. San Francisco: Jossey-Bass.
5. Turner, A. (2015). Teaching Generation Z: How to Engage the Next Generation of Students. Education + Training, 57(4), 415–428.
