HARBIY XIZMATCHILARDA RUHIY CHARCHOQ MUAMMOLARINING TIBBIY PROFILAKTIKASI: NAZARIYA VA AMALIYOT.
Keywords:
harbiy xizmatchilar, ruhiy charchoq, stress, tibbiy profilaktika, HPA o‘qi, adaptogenlar, psixofiziologik monitoring, kasbiy yonish, reabilitatsiya.Abstract
Ushbu maqolada harbiy xizmatchilar faoliyatida kuzatiladigan ruhiy charchoq fenomenining tibbiy-biologik va psixofiziologik jihatlari atroflicha tahlil qilingan. Tadqiqotda ruhiy charchoqning kelib chiqishiga sabab bo‘luvchi ekstremal omillar, uning neyrotransmitterlar darajasidagi mexanizmlari va klinik manzarasi yoritilgan. Shuningdek, maqolada harbiy xizmatchilar salomatligini saqlashga qaratilgan uch bosqichli profilaktika tizimi va zamonaviy farmakologik qo‘llab-quvvatlash usullari bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar berilgan. Maqola harbiy shifokorlar, psixologlar va harbiy xizmat xavfsizligi mutaxassislari uchun mo‘ljallangan.
References
1. Karimov, A.A. (2021). Harbiy xizmatchilar psixofiziologiyasi. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti. (Harbiy xizmatdagi ruhiy holatlar bo‘yicha fundamental qo‘llanma).
2. Selye, H. (1976). The Stress of Life. New York: McGraw-Hill. (Stress va uning organizmga biologik ta’siri haqidagi klassik asar).
3. Ivanov, V.I., & Petrov, S.M. (2019). Ekstremal sharoitlarda tibbiy nazorat. Sankt-Peterburg: Harbiy-tibbiyot akademiyasi. (Diagnostika va monitoring usullari bo‘yicha).
4. O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa Vazirligi. (2022). Tibbiy ta’minot va profilaktika bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar.
5. Miller, L. (2018). Practical Police Psychology: Stress Management and Crisis Intervention. Springfield: Charles C Thomas Publisher. (Harbiylashtirilgan tizimlarda stressni farmakologik va psixologik boshqarish).
