QO‘QON XONLIGINING MADANIY HAYOTI HAQIDA QISQACHA MULOHAZALAR
Keywords:
Qo‘qon xonligi; madaniy hayot; adabiy muhit; ma’rifatparvarlik; madrasa; me’morchilik; hunarmandchilik; Nodira.Abstract
Mazkur maqolada Qo‘qon xonligining XVIII–XIX asrlardagi madaniy hayoti yoritilib, adabiyot, ma’rifat va ilm-fan taraqqiyoti hamda Qo‘qon adabiy muhitining yetuk namoyandalari faoliyati tahlil qilinadi. Xususan, Amir Umarxon davrida saroy adabiy muhitining jonlanishi, “Majma ush-shuaro” kabi majlislarda ijodkorlarning jamlanishi va badiiy merosning shakllanish jarayonlari ko‘rsatib beriladi. Maqolada Nodira, Uvaysiy, Dilshod Barno, Gulxaniy, Zavqiy, Maxmur, Muqimiy singari ijodkorlar ijodidagi insonparvarlik, vatanparvarlik va ma’rifatparvarlik g‘oyalari umumlashtiriladi. Shuningdek, xonlikdagi madrasa va maktablar faoliyati, diniy hamda dunyoviy fanlarning o‘qitilishi, me’morchilik yodgorliklari (jumladan, Xudoyorxon o‘rdasi, Jome masjidi) va hunarmandchilik tarmoqlarining (kulolchilik, zargarlik, ipakchilik, atlas/adras to‘qish) rivoji haqida xulosalar beriladi. Umuman olganda, Qo‘qon xonligi madaniy merosi o‘zbek xalqining tarixiy xotirasi va ma’naviy taraqqiyotida muhim o‘rin tutishi asoslanadi.
References
1. Мулла Олим Маҳмудхўжа. Тарихи Туркистон. – Тошкент: Фан, 1969. – 256 б.
2. Ибрат, Исхоқхон. Фарғона тарихи. – Тошкент: Мерос, 1991. – 312 б.
3. Бобобеков, Ҳ. Н. Қўқон тарихи. – Тошкент: Фан, 1996. – 240 б.
4. Воҳидов, Р. Нодира ва Қўқон адабий муҳити. – Тошкент: Фан, 1982. – 184 б.
5. Аҳмедов, Б. А. Ўзбекистон тарихи манбалари. – Тошкент: Ўқитувчи, 1991. – 288 б.
6. Зиёев, Ҳ. З. Ўзбекистон мустамлака ва зулм даврида. – Тошкент: Шарқ, 2000. – 368 б.
7. Ўзбекистон Миллий энциклопедияси. 5-жилд. – Тошкент: Ўзбекистон Миллий энциклопедияси Давлат илмий нашриёти, 2003. – 704 б.
8. Мукими. Асарлар. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1974. – 320 б.
9. Нодира. Девон. – Тошкент: Фан, 1968. – 180 б.
10. Увайсий. Девон. – Тошкент: Фан, 1963. – 156 б.
