O‘ZBEKISTONDA YER-SUV MUNOSABATLARINING INSTITUTSIONAL TRANSFORMATSIYASI: STRATEGIK ISLOHOTLAR VA SAMARADORLIK TAHLILI
Keywords:
yer-suv munosabatlari, institutsional transformatsiya, agrar islohotlar, suv resurslari boshqaruvi, fermer xo‘jaliklari, irrigatsiya tizimi, samaradorlik tahlili, barqaror rivojlanish, suv tejovchi texnologiyalar, davlat siyosati.Abstract
Mazkur maqolada mustaqillik yillarida O‘zbekistonda yer-suv munosabatlarining institutsional transformatsiyasi hamda ushbu jarayonda amalga oshirilgan strategik islohotlar ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda yer va suv resurslarini boshqarish tizimining bosqichma-bosqich rivojlanishi, agrar siyosatdagi o‘zgarishlar, fermer xo‘jaliklari institutining shakllanishi hamda suv xo‘jaligida boshqaruv tizimining modernizatsiyasi yoritiladi. Shuningdek, amalga oshirilgan islohotlarning samaradorligi iqtisodiy va ekologik mezonlar asosida baholanib, suv resurslaridan foydalanish darajasi, yer unumdorligi va boshqaruv mexanizmlarining takomillashuvi tahlil etiladi. Maqolada yer-suv munosabatlarining institutsional rivojlanishidagi muammolar hamda ularni hal etish istiqbollari ham ko‘rib chiqiladi.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, mustaqillik yillarida amalga oshirilgan islohotlar yer-suv munosabatlarini zamonaviy boshqaruv tamoyillari asosida shakllantirishga xizmat qilgan bo‘lsa-da, ushbu tizimni yanada takomillashtirish zarurati saqlanib qolmoqda.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2023. – 80 b.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyev. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – 464 b.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyev. PF–4947-son Farmon. 2017–2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi. 07.02.2017.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyev. PF–5853-son Farmon. Qishloq xo‘jaligini rivojlantirishning 2020–2030-yillarga mo‘ljallangan strategiyasi to‘g‘risida. 23.10.2019.
5. O‘zbekiston Respublikasining “Suv va suvdan foydalanish to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 1993.
6. O‘zbekiston Respublikasining Yer kodeksi. – Toshkent: Adolat, 1998.
7. O‘zbekiston Respublikasining “Fermer xo‘jaligi to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2004.
8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF–3226-son Farmoni. Qishloq xo‘jaligida islohotlarni chuqurlashtirish to‘g‘risida. 24.03.2003.
9. Abdullaev R. O‘zbekistonda agrar islohotlar va ularning natijalari. – Toshkent: Fan, 2015. – 240 b.
10. Tursunov X. Suv resurslarini boshqarish va undan foydalanish samaradorligi. – Toshkent, 2020. – 156 b.
11. Saidov M. Yer-suv munosabatlari va ularning iqtisodiy asoslari. – Toshkent, 2020. – 165 b.
12. Nazirov B.,Yaqubova D. O‘zbekistonda yer-suv munosabatlari tarixi.
(qadimgi davrdan hozirgi kunga qadar). – Termiz: “Bekshox print servis” nashriyoti, 2023. – 539 b.
13. Мирзаева, Н. (2011). Русские поселения Мирзачульского оазиса и их социально-экономическое положение в конце XIX–начале XX века. Каталог авторефератов, 1(1), 1-30.
14. Мирзаева, Н. Ж. (2025). XIX АСРНИНГ ОХИРИ XX АСР БОШЛАРИДА МИРЗАЧЎЛ ВОҲАСИ АҲОЛИСИНИНГ ДЕҲКОНЧИЛИК МАДАНИЯТИДАГИ ТРАНФОРМАЦИОН ЖАРАЁНЛАР. Решение социальных проблем в управлении и экономике, 4(4), 58-67.
15. Мавлянов, У. Н. (2022). ONTOLOGICAL VIEWS OF ALI SAFI. ФИЛОСОФИЯ И ЖИЗНЬ МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ,(1 (16)).
16. Nasriddinovich, M. U. (2021). ALI SAFIY AXLOQ QOIDALARIGA AMAL QILISHNING AHAMIYATI HAQIDA. PHILOSOPHY AND LIFE INTERNATIONAL JOURNAL,(1)
17. Мирзаева, Н. Ж. (2025). XIX АСРНИНГ ОХИРИ XX АСР БОШЛАРИДА МИРЗАЧЎЛ ВОҲАСИ АҲОЛИСИНИНГ ДЕҲКОНЧИЛИК МАДАНИЯТИДАГИ ТРАНФОРМАЦИОН ЖАРАЁНЛАР. Решение социальных проблем в управлении и экономике, 4(4), 58-67.