TASHQI SAVDONI ERKINLASHTIRISH JARAYONIDA MILLIY EKSPORT RAQOBATBARDOSHLIGINING NAZARIY ASOSLARI
Keywords:
tashqi savdo, eksport, milliy iqtisodiyot, raqobat, eksport hajmi, raqobatbardoshlik..Abstract
Ushbu maqolada raqobat kurashining mazmuni, shakllari va belgilari atroflicha yoritilgan. Raqobat ikki asosiy turga - tarmoq ichidagi va tarmoqlararo raqobatga bo‘linishi ko‘rsatilgan. Tarmoq ichidagi raqobat bir xil tarmoqdagi korxonalar o‘rtasida foyda uchun olib borilsa, tarmoqlararo raqobat turli tarmoqlardagi korxonalar o‘rtasida foydaliroq sohalarga kapital oqimi orqali kechadi. Raqobatning asosiy shakllari sifatida sof raqobat, sof monopoliya, monopolistik raqobat va oligopoliya turlari tahlil qilinadi. Shuningdek, monopollashuv darajasiga qarab turli raqobat ko‘rinishlari va halol hamda g‘irrom raqobat usullari farqlanadi. Raqobat narx vositasida yoki narxsiz vositalar bilan olib borilishi mumkinligi, narxlar jangi, mahsulot sifati, servis xizmati kabi omillar muhim ekani ko‘rsatilgan. M.Porterning besh kuch modeli asosida raqobatga ta’sir etuvchi omillar - mavjud raqiblar, yangi kiruvchilar, o‘rinbosar mahsulotlar, yetkazib beruvchilar va xaridorlarning ta’siri tahlil qilinadi.
References
1. Yefimova O.V. Finansoviy analiz: sovremenniy instrumentariy dlya prinyatiya ekonomisheskix resheniy. /usheb. / O.V. Yefimova. - 5-ye izd., ispr. - M.: Omega-L, 2014. - 348s.
2. Kazakova N.A. Finansoviy analiz. /usheb i praktikum / N.A. Kazakova. - M.: Yurayt, 2014. - 539 s.
3. Brealey R.A., Mers S.S. Prinsiples of sorporate finanse. MsGraw-Hill, 2003.
4. Kumri Nomozova. Organizational and esonomis modeling of the system of interregional industrial sooperation as a sontrol objest. Proseedings of the 7th International Sonferense on Future Networks and Distributed Systems. 2023. – p. 333-343.
5. Kumri Isoyevna Nomozova. Problems of sesurity of esonomis and esologisal systems in the sountries of the sentral Asian Region. International Sonferense on Next Generation Wired/Wireless Networking. 2023. – p. 177-195.
6. Kumri Nomozova. Evolyusiya teorii predprinimatelskogo riska v rabotax vidayushixsya ushenix proshlogo. Peredovaya ekonomika i pedagogisheskie texnologii. 2025. – s. 581-587.
7. Nomozova Qumri Isoevna. Tadbirkorlik faoliyati bilan bog‘liq risklarni sug‘urta vositasida boshqarish usullari. Straxovoy rinok Uzbekistana. 2024. - 4-7 b.
8. Kumri Nomozova. Mikrostraxovanie kak innovatsionniy mexanizm upravleniya riskami malogo biznesa. Ekonomisheskoe razvitie i analiz, 2024. - s. 338-345.
9. Qumri Nomozova. Biznes risklarini sug‘urtalash: zamonaviy sharoitlarda asosiy turlari va ularning xususiyatlari. Moliya va bank ishi. 2024. – 44-48 b.
10. Qumri Nomozova. Moliyaviy hisobotlar va ularni tuzish va auditorlik tekshiruvidan o ‘tkazishning uslubiy jihatlarini rivojlantirish. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot. 2024.
11. Qumri Nomozova. O‘zbekistonda tadbirkorlik tavakkalshiliklari sug‘urtasini rivojlantirish istiqbollari. Straxovoy rinok Uzbekistana. 2024. – 7-10 b.
12. B.E.Toshmurodova Korporativ moliya strategiyasi– T.: “Iqtisod- moliya”, 2013. – 128 b.
13. Vahobov A.V., Malikov T.S. MoliY. Darslik. – T.: “Sharq”, 2010. – 804 b.
14. Van Xorn D.K. Osnovi upravleniya finansami/ D.K.Van Xorn; Per.s angl.; Gl. red. serii Y.V.Sokolov. -M: Finansi i statistika, 1996. - 800 s: il.
15. Publis Finanse: A Sontemporary Applisation of Theory to Polisy, Tenth Edition. David N. Hyman. 2010, 2011 South-Western, Sengage Learning
16. Malikov T., Jalilov P. Byudjet-soliq siyosati. – T.: “Akademnashr”, 2011. – 472 b.