KUL TEGIN VA TO’NYUQUQ BITIKTOSHLARDAGI FE’L YASOVCHI QO‘SHIMCHALAR
Keywords:
qadimgi turkiy til, fe’l yasovchi qo‘shimcha, -la/-lä, -sa/-sä, “Kul tegin”, “Qutadg‘u bilig”, so‘z yasalishi, tarixiy grammatik tizim.Abstract
Ushbu maqolada qadimgi turkiy tilda fe’l yasovchi qo‘shimchalarning shakl va ma’no xususiyatlari, ularning qo‘llanish doirasi hamda tarixiy til taraqqiyotidagi o‘rni yoritilgan. “Urxun-Enasoy bitiktoshlari”, “Qutadg‘u bilig” va “Hibbat ul-haqoyiq” kabi yozma manbalar asosida -a/-ä, -la/-lä, -ra/-rä, -sa/-sä, -kar/-ker kabi affikslarning funksional vazifasi izohlangan. Shuningdek, qadimgi turkiy til va hozirgi o‘zbek tilida fe’l yasalish tizimi o‘rtasidagi uzviylik va davomiylik ilmiy manbalar asosida ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijasida fe’l yasovchi qo‘shimchalar tilning leksik-semantik boyishida muhim omil bo‘lgani aniqlanadi.
References
1. Шукуров Ш. Ўзбек тилида феъл замонлари тараққиёти. -Тошкент: Фан, 1976. -Б 158
2. Абдураҳмонов Н. Қадимги туркий тил. -Тошкент: Ўқитувчи, 1989. -Б 161
3. Rahmonov N., Sodiqov Q. O’zbek til tarixi. -Toshkent, O’zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2009. -B 223
4. Ҳожиев А. Ўзбек тили сўз ясалиши тизими. - Тошкент: O’qituvchi, 2007. -Б 168
5. Абдураҳмонов Ф., Рустамов А. Қадимги туркий тил. - Тошкент: Ўқитувчи, 1982. -Б 164
