SINTETIK ANTIBAKTERIAL VOSITALARNING FARMAKOLOGIK SINFI VA ULARNING INFEKSION KASALLIKLARDA TERAPEVTIK AFZALLIKLARI
Keywords:
sintetik antibakterial vositalar, antibiotiklar, farmakologik sinflar, infeksion kasalliklar, terapevtik samaradorlik, klinik qo‘llanilishi, bakterial qarshilik, farmakokinetika, kombinatsiyalangan terapiyaAbstract
Sintetik antibakterial vositalar – infeksion kasalliklarni samarali davolashda muhim farmakologik vositalardan biri bo‘lib, ularning ishlab chiqilishi va qo‘llanilishi zamonaviy tibbiyotda infeksion patologiyalarga qarshi strategik ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada sintetik antibakterial dorilarning farmakologik sinflari, ularning molekulyar tuzilishi va mexanizmlari, shuningdek, infeksion kasalliklar terapiyasida klinik afzalliklari keng tahlil qilinadi. Sintetik antibiotiklar penitsillinlar, sefalosporinlar, makrolidlar, kinolonlar, aminoglikozidlar va sulfonamidlar kabi asosiy guruhlarga bo‘linadi, ularning har biri mikroorganizmlarning o‘sishini to‘xtatuvchi o‘ziga xos mexanizmga ega. Bularning samaradorligi keng spektrli faoliyat, yuqori bioavailability, toksiklikning minimal darajada bo‘lishi va farmakokinetik parametrlarning barqarorligi bilan ajralib turadi. Bundan tashqari, sintetik antibakterial vositalar bakterial qarshilikning rivojlanishiga qarshi strategik qo‘llanish imkoniyatini ta’minlaydi va kombinatsiyalangan terapiyada sinergetik ta’sirni kuchaytiradi. Klinikal tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ushbu dori vositalari o‘tkir va surunkali infektsion kasalliklarda yuqori terapevtik samaradorlikni namoyon qiladi, shuningdek, davolash muddatini qisqartirish va asoratlar xavfini kamaytirishga yordam beradi. Maqola sintetik antibakterial vositalarning farmakologik xususiyatlari va klinik qo‘llanilish strategiyalarini chuqur tahlil qilish orqali infeksion patologiyalarga qarshi kurashda ularning rolini yanada aniqroq ifodalaydi.
References
1. World Health Organization. Antimicrobial resistance. WHO Fact Sheet. 2022.
2. Katzung BG. Basic & Clinical Pharmacology. 15th Edition. McGraw-Hill, 2021.
3. Brunton LL, Hilal-Dandan R, Knollmann BC. Goodman & Gilman’s: The Pharmacological Basis of Therapeutics. 14th Edition. McGraw-Hill, 2018.
4. Wright GD. Antibiotic Adjuvants: Rescuing Antibiotics from Resistance. Trends Microbiol. 2016;24(11):862–871.
5. Rice LB. Antimicrobial resistance in gram-positive bacteria. Am J Med. 2006;119(6 Suppl 1):S11–S19.
6. Davies J, Davies D. Origins and evolution of antibiotic resistance. Microbiol Mol Biol Rev. 2010;74(3):417–433.
7. Chambers HF, Deleo FR. Waves of resistance: Staphylococcus aureus in the antibiotic era. Nat Rev Microbiol. 2009;7(9):629–641.
8. Ventola CL. The antibiotic resistance crisis: part 1: causes and threats. P T. 2015;40(4):277–283.
9. Spellberg B, Gilbert DN. The future of antibiotics and resistance: a tribute to a career of leadership by John Bartlett. Clin Infect Dis. 2014;59(Suppl 2):S71–S75.
10. Laxminarayan R, Duse A, Wattal C, et al. Antibiotic resistance—the need for global solutions. Lancet Infect Dis. 2013;13(12):1057–1098.
11. Karimov A., Rasulov I. Pediatriyada antibakterial terapiya: nazariya va amaliyot. Toshkent: Tibbiyot, 2019. s. 45–78.
12. Axmedov B.X. Infeksion kasalliklarda antibiotiklar va ularning klinik qo‘llanilishi. Toshkent: Tibbiyot, 2018. s. 55–90.
13. Normatova D., Turg‘unov F. Pediatrik infektsiyalarda sintetik antibiotiklar: zamonaviy yondashuvlar. Samarqand: SDTU, 2020. s. 33–68.
14. Qo‘chqorov S. Antibakterial vositalarning farmakologik xususiyatlari va pediatrik amaliyoti. Toshkent: Tibbiyot, 2017. s. 77–110.


