YURAK-QON TOMIR TIZIMI GEMODINAMIKASINING BIOFIZIK ASOSLARI
Keywords:
Yurak-qon tomir tizimi; gemodinamika; biofizika; qon bosimi; tomir elastikligi; qon oqimi; Poazeyl qonuni; qonning reologiyasi; elektrofiziologiya; aks-potensial; ion kanallari; EKG; aritmiyalar; ateroskleroz; gipertoniya; yurak yetishmovchiligi; diagnostika; ultratovush; MRI; angiografiya; sun’iy intellektAbstract
Ushbu maqolada yurak-qon tomir tizimining faoliyatini belgilovchi asosiy biofizik jarayonlar keng yoritilgan. Yurak siklining mexanik bosqichlari, kardiomiotsitlarda ion almashinuvi asosida shakllanuvchi elektr impulslar, aks-potensialning fazalari hamda EKG to‘lqinlarining biofizik manbalari ilmiy asoslangan holda tahlil qilindi. Gemodinamik jarayonlar - qon oqimi, tomir qarshiligi, bosimlar farqi, tomir radiusi va devor elastikligining organizm fiziologiyasi uchun ahamiyati Poazeyl qonuni asosida izohlandi. Shuningdek, qonning reologik xossalari, yurak faoliyatining buzilishi, gipertoniya, ateroskleroz va yurak yetishmovchiligining biofizik mexanizmlari ko‘rib chiqildi. Maqolada zamonaviy diagnostika texnologiyalari - ultratovush, MRI, KT angiografiya va sun’iy intellekt yordamida gemodinamik tahlil usullarining ilmiy tamoyillari ham tahlil etilgan. Tadqiqot yurak-qon tomir tizimining murakkab fiziologik va fizik jarayonlarini chuqur anglash hamda klinik amaliyotda qo‘llash imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.
References
1. Guyton A.C., Hall J.E. Textbook of Medical Physiology.
2. Boron W., Boulpaep E. Medical Physiology.
3. Nichols W., O’Rourke M. McDonald’s Blood Flow in Arteries.
4. Klabunde R. Cardiovascular Physiology Concepts.
5. Berne & Levy. Cardiovascular Physiology.
