DIZARTRIK BOLALARNING NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA OVOZ VA NAFAS USTIDA LOGOPEDIK-KORREKSION ISHLAR MAZMUNI
Keywords:
dizartriya, nutqiy nafas, diafragmal nafas, ovoz buzilishi, fonatsiya, logopedik korreksiya, artikulyatsion gimnastika, tovush hujumi, rezonans, nutqiy ritmAbstract
Maqolada dizartriyali bolalarning nutqiy rivojlanishini korreksiya qilishda nafas va ovoz bo‘yicha logopedik ishlarning nazariy asoslari va amaliy metodikasi yoritilgan. Dizartriya natijasida buzilgan nutqiy nafas (yuzaki, qisqa nafas, ko‘krak tipi) va ovoz xususiyatlari (xira ovoz, rinolaliya, past balandlik va kuch) tahlil qilinadi. Korrektsion ishning asosiy bosqichlari – fiziologik va nutqiy nafasni shakllantirish, ovoz muskullarini faollashtirish-bo‘shashtirish, fonatsiya va rezonansni rivojlantirish hamda o‘zlashtirilgan ko‘nikmalarni nutqqa integratsiya qilish batafsil bayon etiladi. Mashqlarning amaliy misollari (diafragmal nafas, sham o‘chirish, tovush hujumi, rezonator mashqlari va boshqalar) keltirilgan. Maqola logopedlar, defektologlar va ota-onalar uchun amaliy qo‘llanma sifatida foydalidir.
References
1. Artyomova E. E. "Logopedik ritmika", 2004 yil. (E. E. Артёмова "Логопедическая ритмика")
2. Lalayeva R. I., Serebryakova N. V. "Maktabgacha yoshdagi bolalarda nutq nuqsonlarini korreksiya qilish", 1999 yil. (Р. И. Лалаева, Н. В. Серебрякова "Коррекция нарушений речи у дошкольников")
3. Maslova L. V. "Dizartriyada nafas olish gimnastikasi", 2007 yil. (Л. В. Маслова "Дыхательная гимнастика при дизартрии")
4. Fomicheva M. A. "To'g'ri talaffuzga tarbiya berish asoslari", 1989 yil. (М. А. Фомичева "Основы воспитания правильного произношения")
5. Oliy ta'lim muassasalarining logopediya yo'nalishi bo'yicha o'quv dasturlari va ilmiy-amaliy jurnallar materiallari.
