PEDAGOGIK MAHORATNI RIVOJLANTIRISHDA O‘QITUVCHINING O‘Z-O‘ZINI TAHLIL QILISH KO‘NIKMASINI SHAKLLANTIRISH

Abstract

Ushbu maqolada pedagogik mahoratni rivojlantirish jarayonida o‘qituvchining o‘z-o‘zini tahlil qilish ko‘nikmasi shakllanishining nazariy-metodik asoslari, amaliy ahamiyati va ta’lim jarayonidagi o‘rni chuqur yoritiladi. Avvalo, pedagogik mahoratning tarkibiy qismlari — pedagogik kompetensiya, kommunikativ madaniyat, metodik savodxonlik, refleksiv yondashuv va innovatsion fikrlash kabi omillar izohlanadi. Tadqiqot doirasida o‘z-o‘zini tahlil qilish ko‘nikmasi o‘qituvchining refleksiv faoliyati sifatida talqin etilib, u kasbiy o‘sish, ta’lim sifatini oshirish, shaxsiy va kasbiy xatolarni anglash hamda ularni bartaraf etish, dars samaradorligini baholash jarayonlarida muhim omil ekanligi asoslab beriladi. Maqolada shuningdek, zamonaviy ta’lim jarayonida o‘qituvchining o‘z-o‘zini tahlil qilish amaliyotini shakllantirishning samarali metodlari — refleksiv kundaliklar yuritish, o‘z faoliyatini videoanaliz qilish, dars monitoringi, “peer-review” usuli, pedagogik kouching, portfel texnologiyasi kabi yondashuvlar tahlil etiladi. O‘qituvchi tomonidan muntazam o‘z-o‘zini tahlil qilishning ta’lim sifati va talabalarning o‘quv motivatsiyasiga ta’siri ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Shuningdek, maqolada o‘z-o‘zini tahlil qilish ko‘nikmasining shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar — o‘qituvchining kasbiy o‘zini anglash darajasi, metodik tayyorgarligi, axborot texnologiyalaridan samarali foydalanishi, psixologik barqarorligi va refleksiv madaniyati kabi jihatlar o‘rganiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, o‘qituvchida o‘z-o‘zini tahlil qilish ko‘nikmasining shakllanishi uning pedagogik mahoratini sezilarli darajada rivojlantirishi, shaxsiy professional strategiyasini shakllantirishi hamda zamonaviy ta’lim talablariga mos pedagogik faoliyat yuritishiga xizmat qilishi isbotlanadi. Ushbu maqola pedagogik mahoratni rivojlantirishga oid ilmiy izlanishlar olib borayotgan magistrantlar, yosh o‘qituvchilar, metodistlar va ta’lim sohasidagi tadqiqotchilar uchun nazariy-amaliy manba bo‘lib xizmat qiladi.