KIMYONING TRANSPORTDAGI AHAMIYATI
Keywords:
Kimyo, transport, avtomobil, temir yo‘l, havo transporti, dengiz transporti, yonilg‘i, benzin, dizel, gaz, vodorod, elektr energiyasi, akkumulyator, batareya, polimer, kompozit, qotishma, materialshunoslik, korroziya, inhibitor, katalitik neytrallagich, ekologiya, chiqindi gaz, xavfsizlik, innovatsiya, biokimyoviy yonilg‘i, nanomaterial, energiya samaradorligi, texnologiya, modernizatsiyaAbstract
Mazkur maqolada kimyo fanining transport sohasidagi o‘rni keng yoritilgan. Transport vositalarining samaradorligi, xavfsizligi va ekologik tozaligini ta’minlashda kimyoviy texnologiyalar muhim ahamiyat kasb etadi. Yonilg‘i turlari va ularning sifatini oshirish, chiqindi gazlarni kamaytirish, akkumulyator va batareyalardagi kimyoviy jarayonlar, materialshunoslikdagi polimer va kompozitlarning qo‘llanilishi, rezina va rezina texnik metall qismlarni korroziyadan himoya qilish usullari hamda katalitik neytrallagichlarning ekologik muammolarni hal etishdagi roli tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy transportda qo‘llanilayotgan innovatsion kimyoviy yechimlar — vodorod yonilg‘isi, elektr transport vositalari uchun yangi turdagi batareyalar, biokimyoviy yonilg‘ilar va nanomateriallar misollar orqali ko‘rsatib beriladi
References
1. O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi, “Transport va kimyo” bo‘limi, Toshkent, 2018.
2. A. Abdullayev, Korroziya va himoya qoplamalari, Fan nashriyoti, Toshkent, 2015.
3. R. Brown, Fuel Chemistry and Technology, Academic Press, New York, 2017.
4. P. Kumar, Nanomaterials in Automotive Industry, Elsevier, Singapore, 2019.
5. European Commission Report, Hydrogen Fuel in Future Transport, Brussels, 2021.
6. S. Lee, Battery Chemistry and Electric Vehicles, Wiley, Tokyo, 2020.
7. World Transport Organization Report, Innovative Fuels and Materials in Modern Transport, Geneva, 2020.
8. D. Ivanov, Material Science for Transport Systems, Nauka, Moskva, 2016.
9. Toshkent davlat transport universiteti, Transport kimyosi fanidan o‘quv qo‘llanma, 2021.
10. Toshkent davlat transport universiteti, Materialshunoslik asoslari fanidan o‘quv qo‘llanma, 2020.
11. Toshkent davlat transport universiteti ilmiy jurnali, “Transport va kimyo” maxsus soni, 2023.
