"QISSA JANRIDA TABIAT TASVIRINING BADIIY-ESTETIK VA POETIK FUNKSIYALARI" (NORMUROD NORQOBILOV QISSALARI MISOLIDA)
Keywords:
qissa janri, tabiat tasviri, badiiy-estetik funksiya, poetik funksiya, Normurod Norqobilov, ramziylik, psixologik tasvir, milliy tafakkurAbstract
Mazkur maqolada o‘zbek nasrida qissa janrining muhim tarkibiy unsurlaridan biri bo‘lgan tabiat tasvirining badiiy-estetik va poetik funksiyalari Normurod Norqobilov qissalari misolida ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Adib ijodida tabiat faqat voqea-hodisalarning fonini tashkil etuvchi unsur sifatida emas, balki qahramonlarning ruhiy holati, ichki kechinmalari, ijtimoiy muhit bilan munosabati va hayot falsafasini ochib beruvchi muhim badiiy vosita sifatida namoyon bo‘ladi. Maqolada Norqobilov qissalarida uchraydigan tabiat manzaralari — tog‘, dasht, daryo, fasllar almashinuvi va ob-havo tasvirlarining ramziy-majoziy ma’nolari ochib beriladi. Shuningdek, tabiat tasviri orqali muallifning inson va tabiat uyg‘unligi, milliy mentalitet, axloqiy qadriyatlar hamda ekologik tafakkur masalalariga bo‘lgan munosabati yoritiladi. Tadqiqot davomida tabiat obrazining kompozitsion, psixologik, ramziy va estetik funksiyalari aniqlanib, ularning qissa janridagi poetik ahamiyati asoslab beriladi. Maqola o‘zbek adabiyotshunosligida qissa janrini poetik tahlil qilishda tabiat tasvirining o‘rni va ahamiyatini chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
References
1. Norqobilov N. Qissalar. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2005.
2. Norqobilov N. Tanlangan asarlar. – Toshkent: Sharq nashriyoti, 2010.
3. Quronov D. Adabiyot nazariyasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2018.
4. Quronov D. Badiiy asar tahlili. – Toshkent: Mumtoz so‘z, 2016.
5. Yo‘ldoshev B. Nasr poetikasi masalalari. – Toshkent: Fan, 2012.
6. Karimov N. XX asr o‘zbek adabiyoti taraqqiyot yo‘llari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2009.
7. Rasulov A. Badiiy tafakkur va obraz. – Toshkent: Fan, 2007.
8. Mirzayev S. O‘zbek nasrida janr va uslub. – Toshkent: Universitet, 2014.
9. Jo‘rayev M. O‘zbek adabiyotida qissa janri poetikasi. – Toshkent: Navro‘z, 2015.
10. To‘ychiev U. Badiiy tasvir vositalari va ularning estetik funksiyalari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2011.
11. Umarov E. Badiiy asarda tabiat tasviri. – Toshkent: O‘qituvchi, 2003.
12. Xolmirzayev Sh. Adabiyot va hayot. – Toshkent: Sharq, 2008.
13. Normatov U. Adabiy jarayon va ijodiy individuallik. – Toshkent: Fan, 2010.
14. Yo‘ldoshev Q. Badiiy estetik tafakkur masalalari. – Toshkent: Akademnashr, 2019.
15. Tursunov S. O‘zbek nasrida psixologik tasvir. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2013.
16. Ismoilov S. Adabiyotda ramz va majoz. – Toshkent: Fan, 2006.
17. O‘zbek adabiyoti tarixi. 5-jild. – Toshkent: Fan, 2001.
18. Madayev O. Hozirgi o‘zbek nasri muammolari. – Toshkent: Navro‘z, 2017.
19. Saidov H. Adabiyot va ekologik tafakkur. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2014.
20. “O‘zbek tili va adabiyoti” jurnali, 2015–2023-yillar sonlari.
