XUFYONA IQTISODIYOT KO‘LAMINI KAMAYTIRISHDA SOLIQ SIYOSATI
Keywords:
xufyona iqtisodiyot, soliq siyosati, soliq islohotlari, soliq amnistiyasi, rasmiylashtirish, soliq stavkalari, soliq tizimi, soliq ma’muriyati, iqtisodiy rivojlanish, raqamli transformatsiya, korrupsiya, iqtisodiy sub’ektlar, davlat byudjeti, iqtisodiy islohotlar, O‘zbekiston Respublikasi, xalqaro tajriba.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada xufyona iqtisodiyotning ko‘lamini kamaytirish va rasmiy iqtisodiyotga o‘tish jarayonida soliq siyosatining o‘rni va ahamiyati tahlil qilingan. Xufyona iqtisodiyotning kengayishi davlat byudjeti, mehnat bozori va raqobatga salbiy ta’sir ko‘rsatadi, shuningdek, korrupsiya va noqonuniy faoliyatning o‘sishiga sabab bo‘ladi. Soliq siyosatining samarali amalga oshirilishi orqali rasmiy sektorga o‘tish rag‘batlantiriladi, soliq to‘lovchilarning ishonchi oshiriladi va davlat byudjeti to‘planadi.
Maqolada soliq siyosatining xufyona iqtisodiyotga ta’siri, soliq stavkalarini pasaytirish, soliq tizimini soddalashtirish, soliq amnistiyasi va raqamli tizimlarning joriy etilishi orqali xufyona iqtisodiyotning kamaytirilishi mumkinligi ko‘rsatilgan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining soliq islohotlari, xususan, yangi Soliq kodeksi, soliq amnistiyasi dasturlari va soliq ma’muriyatini takomillashtirishga oid tashabbuslari yoritilgan. Xalqaro tajriba, shu jumladan Yevropa Ittifoqi va Meksika kabi mamlakatlar misolida soliq siyosatining xufyona iqtisodiyotga ta’sirini ko‘rsatish orqali maqola dolzarb mavzuning ijtimoiy va iqtisodiy ahamiyatini ta’kidlaydi.
Tadqiqot xufyona iqtisodiyotning kamaytirilishida soliq siyosatining samarali amalga oshirilishi, tizimning soddalashtirilishi, va raqamli transformatsiyalar muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi. Maqola, shuningdek, davlat va iqtisodiy sub’ektlar o‘rtasidagi o‘zaro ishonchni mustahkamlash hamda soliq ma’muriyatini kuchaytirish orqali iqtisodiyotni rasmiylashtirishga yordam berish zarurligini ta’kidlaydi.
References
1. Gambetta, D. (1993). Mafia and the Market. Cambridge: Cambridge University Press.
2. Hart, K. (2006). Informal economy. Cambridge: Cambridge University Press.
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori (2017). O‘zbekiston Respublikasining soliq tizimini takomillashtirishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida (PQ-2775). Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi.
4. Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi. (2020). Ilmiy tadqiqotlar va xufyona iqtisodiyotning davlat iqtisodiyotiga ta’siri. Washington, DC: Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi.
5. Jahon Banki. (2020). Xufyona iqtisodiyot va soliq siyosatining o‘zaro ta’siri: Global tadqiqot. Washington, DC: Jahon Banki.
6. Germaniya Hukumatining Soliq Siyosati Tahlili. (2018). Soliq siyosatining shaffofligi va korrupsiyaga qarshi kurashish (Jurnal). Berlin: Germaniya Hukumatining Soliq Idorasi.
7. Singapur Soliq Amnistiyasi. (2017). Tavsiya etilgan soliq strategiyasi: Soliq tizimini takomillashtirish va soliq bazasini kengaytirish. Singapur: Singapur Hukumati.
8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2019). Davlat byudjeti tizimini samarali boshqarish va soliq tizimini rivojlantirishga doir qarorlar va hujjatlar. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi.
9. Abdurahmonov, Q. (2019). Aholini ijtimoiy muhofaza qilish (O‘quv qo‘llanma). Toshkent: O‘zbekiston yozuvchilar uyushmasi adabiyoti jamg‘armasi nashriyoti, TDIU.
