O’ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA URG’UNING QIYOSIY TAHLILI
Keywords:
urg‘u, fonetika, morfologiya, semantika, o‘zbek tili, ingliz tili, qiyosiy tahlil, nutq ohangi, tilshunoslik, metodika, bo‘g‘in, fonologiya, prosodiya, intonatsiya, fonetik tizim, fonemika, stress tizimi, fonetik qiyoslash, til o‘rganish, lingvistik tahlil, fonetik birlik, urg‘u joylashuvi, urg‘u funksiyasi, fonetik farqlash, nutq melodikasi, fonetik struktura, fonetik qoidalar, urg‘u paradigmasi, fonetik kontrast, fonetik universaliyaAbstract
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida urg‘u hodisasining qiyosiy tahlili amalga oshiriladi. Tilshunoslikda urg‘u nutqning fonetik tizimida muhim o‘rin tutib, so‘z va gapning ma’nosini aniqlashda, semantik farqlashda hamda nutq ohangini belgilashda asosiy vosita sifatida qaraladi. O‘zbek tilida urg‘u odatda so‘zning oxirgi bo‘g‘iniga tushishi bilan xarakterlansa, ingliz tilida esa urg‘u erkin bo‘lib, so‘zning turli bo‘g‘inlariga joylashishi mumkin. Ushbu maqolada urg‘uning fonetik, morfologik va semantik jihatlari tahlil qilinib, ikki tilning urg‘u tizimidagi o‘xshash va farqli tomonlari ko‘rsatib beriladi. Qiyosiy tahlil natijasida urg‘u hodisasining o‘zbek va ingliz tillaridagi o‘rni, ularning nutq jarayonidagi funksional ahamiyati hamda til o‘rgatish jarayonidagi metodik xulosalar yoritiladi.
References
1. Shcherba, L. V. (1940). Фонетика русского языка. Moskva: Учпедгиз.
2. Reformatskiy, A. A. (1967). Введение в языкознание. Moskva: Просвещение.
3. Jones, D. (1960). An Outline of English Phonetics. Cambridge: Cambridge University Press.
4. Roach, P. (2009). English Phonetics and Phonology: A Practical Course. Cambridge: Cambridge University Press.
5. Rahmatullayev, Sh. (1976). O‘zbek tilining fonetikasi. Toshkent: Fan.
6. Madrahimov, A. (1995). O‘zbek tilida urg‘u va intonatsiya masalalari. Toshkent: O‘zbekiston Milliy Universiteti nashriyoti.
7. Crystal, D. (2008). A Dictionary of Linguistics and Phonetics. Oxford: Blackwell Publishing.
8. Ladefoged, P. (2001). A Course in Phonetics. Boston: Heinle & Heinle.
9. Oddiyev, A. (2002). Tilshunoslikka kirish. Toshkent: Universitet nashriyoti.
10. Wells, J. C. (1982). Accents of English. Cambridge: Cambridge University Press.
