Logo

KATTA MA'LUMOTLAR (BIG DATA) TAHLILI UCHUN MA'LUMOTLAR BAZALARINI OPTIMALLASHTIRISH

Authors

  • Dilshodov Abrorjon Dilshodbek o’g’li

    Farg’ona davlat texnika universiteti ,,ATT kafedrasi katta o’qituvchisi”.
    Author
  • Muxtoraliyeva Muniraxon Sobitali qizi

    Farg’ona davlat texnika universiteti “Axborot texnologiyalari va telekommunikatsiya” fakulteti talabasi
    Author

Keywords:

Big Data, ma’lumotlar bazasi, optimallashtirish, indekslash, partitioning, caching, NoSQL, SQL, taqsimlangan tizimlar, samaradorlik, tezkorlik, ma’lumotlar tahlili

Abstract

Ushbu maqolada katta hajmdagi ma’lumotlarni (Big Data) samarali tahlil qilish uchun ma’lumotlar bazalarini optimallashtirish usullari ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy axborot tizimlarida ma’lumotlar hajmining tez o‘sishi sababli ularni tezkor qayta ishlash va saqlash muhim ahamiyat kasb etmoqda. Maqolada indekslash, ma’lumotlarni bo‘lish (partitioning), keshlash (caching) va taqsimlangan tizimlardan foydalanish orqali bazaning ishlash tezligini oshirish yo‘llari yoritiladi. Shuningdek, NoSQL va an’anaviy SQL bazalar o‘rtasidagi farqlar ham qisqacha tahlil qilinadi. Natijada, optimallashtirish orqali tizim samaradorligini oshirish mumkinligi asoslab beriladi

References

1. Silberschatz A., Korth H., Sudarshan S. — Database System Concepts

2. Elmasri R., Navathe S. — Fundamentals of Database Systems

3. Tom White — Hadoop: The Definitive Guide

4. Kleppmann M. — Designing Data-Intensive Applications

5. Oracle Documentation — Ma’lumotlar bazasi bo‘yicha rasmiy qo‘llanmalar

6. Microsoft Learn — SQL Server va ma’lumotlar bazasi texnologiyalari

7. Google Cloud Documentation — Big Data va bulutli hisoblash xizmatlari

8. Ochiq manbali internet resurslari (maqolalar va ilmiy saytlar)

Downloads

Published

2026-03-29