EKOLOGIYA VA INSON HUQUQLARI: TOZA ATROF-MUHITGA BO‘LGAN GLOBAL HUQUQ
Keywords:
Ekologiya, inson huquqlari, xalqaro huquq, BMT rezolyutsiyasi, toza atrof-muhit, iqlim o‘zgarishi, yashil adliya, huquqiy majburiyat, barqaror rivojlanish.Abstract
Ushbu maqolada ekologiya va inson huquqlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik zamonaviy xalqaro huquqiy normalar asosida tahlil qilinadi. Toza, sog‘lom va barqaror atrof-muhitga ega bo‘lish huquqining fundamental inson huquqi sifatida tan olinishi jarayoni, BMT rezolyutsiyalarining ahamiyati va davlatlarning ushbu sohadagi xalqaro majburiyatlari yoritilgan. Maqolada iqlim o‘zgarishi sharoitida huquqiy himoyani kuchaytirish masalalari yuridik nuqtayi nazardan ko‘rib chiqiladi.
References
1. BMT Bosh Assambleyasining Rezolyutsiyasi. (2022-yil 28-iyul). Toza, sog‘lom va barqaror atrof-muhitga bo‘lgan inson huquqi to‘g‘risida (A/RES/76/300).
2. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. (1948). BMT Bosh Assambleyasi.
3. Parij kelishuvi (Paris Agreement). (2015). BMTning iqlim o‘zgarishi to‘g‘risidagi hadli konvensiyasi doirasida qabul qilingan hujjat.
4. Orxus konvensiyasi. (1998). Atrof-muhit masalalarida axborot olish, qarorlar qabul qilishda jamoatchilik ishtiroki va odil sudlovga erishish to‘g‘risidagi xalqaro konvensiya.
5. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. (2023-yil tahriri). 49-modda (Ekologik huquqlar va majburiyatlar).
6. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida. 1992-yil 9-dekabr.
7. Boyd, D. R. (2012). The Environmental Rights Revolution: A Global Study of Constitutions, Human Rights, and the Environment. University of British Columbia Press.
8. Knox, J. H. (2020). Human Rights and the Environment: The International Legal Framework. Oxford University Press.
9. Sattarov, A. (2021). Ekologik huquq: Nazariya va amaliyot. Toshkent davlat yuridik universiteti darsligi.
10. BMT Inson huquqlari bo‘yicha Oliy komissari rasmiy sayti: www.ohchr.org — Environment and Human Rights bo‘limi.
11. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi sayti: www.eco.gov.uz.
