YOG'DA ERIYDIGAN VITAMINLAR METABOLIZMI VA AHAMIYATIV
Keywords:
Retinol, Xolekalsiferol, Tokoferol, Filloxinon, Metabolizm, Gomeostaz, Antioksidant, Lipidlar, Absorbtsiya, Kilomikronlar, Jigar, Gipovitaminoz, Gipervitaminoz, Kalsiy, Koagulyatsiya.Abstract
Ushbu maqolada inson organizmi uchun hayotiy zarur bo‘lgan yog‘da eriydigan vitaminlar (A, D, E va K) guruhining metabolik jarayonlari va fiziologik ahamiyati tahlil qilinadi. Yog‘da eriydigan vitaminlar suvda eriydigan vitaminlardan farqli o‘laroq, organizmning yog‘ to‘qimalarida va jigarda to‘planish xususiyatiga ega. Maqolada ushbu vitaminlarning ichakdan so‘rilishi, transport qilinishi, jigar metabolizmi va hujayra darajasidagi ta’sir mexanizmlari batafsil yoritilgan. Shuningdek, A vitaminining ko‘ruv jarayonidagi o‘rni, D vitaminining kalsiy-fosfor almashinuvidagi roli, E vitaminining antioksidantlik xususiyati va K vitaminining qon ivish tizimidagi ahamiyati ilmiy dalillar asosida ko‘rsatib o‘tilgan. Vitaminlar yetishmovchiligi (gipovitaminoz) va me’yordan ortiq to‘planishi (gipervitaminoz) natijasida kelib chiqadigan patologik holatlar ham muhokama qilinadi. Maqola so‘ngida yog‘da eriydigan vitaminlarning bio-mavjudligini oshirish bo‘yicha parhez tavsiyalari keltirilgan. Ushbu tadqiqot tibbiyot xodimlari, nutritsiologlar va biologiya sohasidagi mutaxassislar uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega.
References
1. Azizov V.A. "Gematologiya va nutritsiologiya asoslari", Toshkent, 2021.
2. Bender D.A. "Nutritional Biochemistry of the Vitamins", Cambridge University Press, 2013.
3. Qurbonov Sh.Q. "Ovqatlanish fiziologiyasi", O‘qituvchi nashriyoti, 2018.
4. Holick M.F. "Vitamin D: Physiology, Molecular Biology, and Clinical Applications", Humana Press, 2010.
5. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi - "Sog‘lom ovqatlanish me’yorlari va tavsiyalari", 2023.
6. Xashimova, S. N. (2021). Sаnoаt korxonаlаridа аutsorsingdаn foydаlаnish mohiyati vа imkoniyatlаri. Science and Education, 2(11), 350-354.
7. Hasanzoda, R., & Khashimova, S. (2026). The richness of language is the richness of thought. Journal of Pedagogical and Philological Research, 1(2), 488-489.
8. Ollanazarov, B., & Sayyora, S. (2025). INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA TURISTIK XIZMATLAR SOHASIDA INVESTITSION FAOLLIKNI BOSHQARISH: NAZARIYA, AMALIYOT VA XORIJIY TAJRIBA. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 5(6), 90-100.
9. Xolmurodovna, X. S. (2025). OILA VA BOLALAR PSIXOLOGIYASI. TA’LIM, TARBIYA VA INNOVATSIYALAR JURNALI, 1(5), 79-82.
10. Bekmuhammad, U., & Sayyora, S. (2024). XORAZMDAGI JADID MAKTABLARIGA OID TAʼLIM TASHKILOTLARI VA JAMIYATLARI. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 5(6), 25-31.
11. Хашимова, С. Х. (2024). ИНКЛЮЗИВ ТАЪЛИМНИНГ ИМКОНИЯТИ ЧЕКЛАНГАН ЎСМИРЛАР ИЖТИМОИЙЛАШУВИДА ТУТГАН ЎРНИ. Academic research in educational sciences, (1), 133-139.
