O’ZBEKISTONDA PENSIYA VA QARILIK UCHUN JAMG’ARMA FAOLIYATINI TASHKIL ETISHNING ZARURLIGI. USHBU YO’NALISHDA ANGLIYA TAJRIBASI
Keywords:
pensiya tizimi, pensiya ta’minoti, Buyuk Britaniya pensiya tizimi, imtiyozli pensiyalar, jamg’arib boriladigan pensiya, demografik o’zgarishlar, diversifikatsiya qilishAbstract
Ushbu ilmiy maqolada O’zbekistonda pensiya tizimini isloh qilish, takomillashtirish va qarilik uchun jamga’rma mexanizmlarini tashkil etish va rivojlantirish ilmiy yondashuv asosida o’rganiladi. Aholining demografik tuzilishida yuz berayotgan o’zgarishlar, aholining o’rtacha umr ko’rish darajasining oshishi natijasida davlat byudjetiga tushayotgan yukning ortishi, bois majburiy va ixtiyoriy pensiya tizimlarini joriy etishning dolzarbligi yoritilib o’tiladi. Maqolada Angliya mamlakatidagi pensiya tizimining o’ziga xos xususiyatlari, jamg’arma asosidagi pensiya tizimining samaradorligi va bunga aholining jalb qilinish yo’llari, moliyaviy barqarorlikni ta’minlash va boshqaruv mexanizmlari tahlil qilinadi.
References
1. Rustamov, D. R., Tursunov, J. P., & Beknazarov, Z. E. (2020). Pensiya ishi (I-qism). Toshkent: Nihol Print.
2. Vahobov, A. V., & Malikov, T. S. (2012). Moliya. Toshkent: Noshir.
3. Gale, W. G., Shoven, J. B., & Warshawsky, M. J. (2005). The Evolving Pension System: Trends, Effects, and Proposals for Reform. Washington, DC: Brookings Institution Press.
4. Birlashgan Millatlar Tashkiloti. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, 1948-yil 10-dekabr. – 22-modda.
5. Office for Budget Responsibility. Fiscal risks and sustainability – July 2025. – London: OBR, 2025. – URL: https://obr.uk/frs/fiscal-risks-and-sustainability-july-2025
6. OECD. Pensions at a Glance 2023. – Paris: OECD Publishing, 2023.
7. International Labour Organization. (2021). World Social Protection Report 2020–2022.
8. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. 2025-yil davlat byudjeti to‘g‘risidagi qonun va byudjet parametrlari. – Toshkent, 2025. – URL: https://api.mf.uz/media/filestore/Budjetnoma_2025_BmO2cnx.pdf
