O‘TA MUSTAHKAM, YENGIL NANOKOMPOZITLAR VA POLIMER NANOKOMPOZITLAR SINTEZI
Keywords:
nanokompozitlar, polimer nanokompozitlar, nanoto‘ldiruvchilar, uglerod nanotubkalari, grafen, sintez usullari, sol-gel texnologiyasi, in situ polimerizatsiya, melt blending, mexanik mustahkamlik, issiqlik barqarorligi, elektr o‘tkazuvchanlik, nanostruktura, materialshunoslikAbstract
Mazkur maqolada o‘ta mustahkam va yengil materiallar sinfiga kiruvchi nanokompozitlar hamda polimer nanokompozitlarning sintezi, tuzilishi va fizik-mexanik xossalari atroflicha tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda nanoteknologiyalar rivoji natijasida materialshunoslik sohasida tub burilishlar yuzaga kelib, an’anaviy materiallarga nisbatan yuqori mustahkamlik, past zichlik va yaxshilangan funksional xususiyatlarga ega yangi avlod kompozit materiallar yaratish imkoniyati paydo bo‘ldi. Maqolada nanokompozitlarning tarkibiy qismlari — matritsa va nanoo‘lchamli to‘ldiruvchilarning o‘zaro ta’siri, ularning dispersiyasi va chegaraviy sirt hodisalarining material xossalariga ta’siri ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, polimer nanokompozitlar sintezining zamonaviy usullari, jumladan, sol-gel texnologiyasi, in situ polimerizatsiya, eritmada aralashtirish va eritib aralashtirish (melt blending) usullarining afzalliklari va kamchiliklari tahlil qilinadi.Tadqiqot davomida nanoto‘ldiruvchilar sifatida uglerod nanotubkalari, grafen, nanozarrachalar va boshqa nanostrukturalarning qo‘llanilishi materialning mexanik mustahkamligi, issiqlik barqarorligi va elektr o‘tkazuvchanligini sezilarli darajada oshirishi aniqlanadi. Natijada, bunday nanokompozit materiallar aviatsiya, avtomobilsozlik, tibbiyot va elektronika kabi sohalarda keng qo‘llanish imkoniyatiga ega ekani asoslab beriladi.
References
1. Callister W. D., Rethwisch D. G. Materials Science and Engineering: An Introduction. Wiley, 2018.
2. Kumar C. S. S. R. (ed.). Nanomaterials: Toxicity, Health and Environmental Issues. Wiley-VCH, 2006.
3. Ajayan P. M., Schadler L. S., Braun P. V. Nanocomposite Science and Technology. Wiley-VCH, 2003.
4. Mitchell G. R. Polymer Nanocomposites. Elsevier, 2015.
5. Rao C. N. R., Müller A., Cheetham A. K. The Chemistry of Nanomaterials. Wiley-VCH, 2004.
6. Tjong S. C. Structural and Mechanical Properties of Polymer Nanocomposites. Materials Science and Engineering Reports, 2006.
7. Paul D. R., Robeson L. M. Polymer Nanotechnology: Nanocomposites. Polymer, 2008.
8. Ray S. S., Okamoto M. Polymer/layered silicate nanocomposites: A review. Progress in Polymer Science, 2003.
9. Jordan J., Jacob K. I., Tannenbaum R., Sharaf M. A., Jasiuk I. Experimental trends in polymer nanocomposites. Materials Science and Engineering A, 2005.
10. Mittal V. (ed.). Polymer Nanocomposites: Synthesis, Characterization, and Modeling. CRC Press, 2010.
