NEOLOGIZMLAR VA ULARNING MUQOBILLARINI O‘QITISHDA SAMARALI METODLAR
Keywords:
neologizm; muqobil birlik; korpus lingvistika; kollokatsiya; vazifa asosli o‘qitish; me’yor; leksik kompetensiyaAbstract
Ushbu maqola ta’lim jarayonida neologizmlar va ularning muqobillarini o‘qitishning samarali metodlarini aniqlash hamda sinovdan o‘tkazishga qaratilgan. Tadqiqotning maqsadi o‘quvchilarda yangi so‘zlarni anglash, muqobil birliklarni tanlash va nutqda me’yoriy qo‘llash kompetensiyalarini rivojlantiradigan metodik modelni ishlab chiqishdir. Metodologiya sifatida korpusga tayangan leksik tahlil, sinf tajribasi dizayni, oldingi va yakuniy testlar, hamda rubrikali baholash qo‘llandi. Ilmiy yangilik neologizmni “ta’rif-mexanizm-misol-statistika-ilmiy izoh” ketma-ketligi asosida o‘rgatish, muqobillarni tanlashda semantik-ekspressiv va ijtimoiy-uslubiy filtrlarni birlashtirgan didaktik algoritmni taklif etishdan iborat. Natijalar o‘qitishning vazifa asosli, kollokatsion va korpusdan foydalanishga tayangan yondashuvlari lug‘aviy barqarorlikni va muqobil variantlarni me’yoriy tanlash aniqligini oshirishini ko‘rsatadi. Amaliy ahamiyat o‘quv reja, dars ishlanmasi va baholash mezonlarini standartlashtirish imkoniyati bilan belgilanadi
References
1. Rahmatullayev Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Toshkent, O‘qituvchi, 2006. 320 b.
2. Nation I. S. P. Learning Vocabulary in Another Language. Cambridge, Cambridge University Press, 2001. 477 p.
3. Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. Toshkent, O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2002. 286 b.
4. Crystal D. Language and the Internet. Cambridge, Cambridge University Press, 2006. 304 p.
