ALISHER NAVOIY XAMSANAVIS SIFATIDA: AN'ANA, BADIIY YANGILIK VA TURKIY ADABIYOT TARAQQIYOTI
Keywords:
Alisher Navoiy, xamsanavis, Xamsa, xamsachilik, turkiy adabiyot, dostonchilik, an'ana va yangilik, komil inson, badiiy tafakkur, mumtoz adabiyot.Abstract
Tadqiqotning asosiy maqsadi Navoiy "Xamsa"si Sharq xamsachilik an'anasi doirasida qanday shakllangani, turkiy adabiyotga qanday estetik va ma'naviy yangiliklar olib kirgani hamda shoirning ijodiy dasturida qanday markaziy o'rin tutganini aniqlashdan iborat. Ishda tarixiy-qiyosiy, matnshunoslik, g'oyaviy-badiiy tahlil va germenevtik talqin usullaridan foydalanildi. Tahlil natijalari shuni ko'rsatdiki, Navoiy xamsanavislik maydoniga salaflariga ergashish uchun emas, balki turkiy tilning badiiy qudratini namoyish etish, komil inson va adolat haqidagi qarashlarini keng epik shaklda ifodalash hamda Sharq dostonchiligiga yangi estetik mezon olib kirish uchun kirgan. "Hayrat ul-abror", "Farhod va Shirin", "Layli va Majnun", "Sab'ai sayyor" va "Saddi Iskandariy" dostonlari bitta ruhiy-ma'naviy dasturga bo'ysungan yaxlit tizim ekani aniqlandi. Xulosa qismida Navoiy xamsanavisligi turkiy adabiyot tarixida yangi bosqich boshlab bergani va keyingi asrlar adabiy tafakkuriga kuchli ta'sir ko'rsatgani asoslandi.
References
Khamseh. Britannica. https://www.britannica.com/art/khamseh-Persian-and-Turkish-literature
2. Hayitmetov, A. "Xamsa"ning yaratilish jarayoni. Ziyouz.uz, 2016.
3. Alisher Navoiy. Xamsa. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021.
4. Sirojiddinov, Sh., Yusupova, D., Davlatov, O. Navoiyshunoslik. Toshkent: Akademnashr, 2020.
5. Yusupova, D. O'zbek mumtoz adabiyoti tarixi (Alisher Navoiy davri). Toshkent: Akademnashr, 2013.
6. Komilov, N. Tasavvuf. Toshkent: Movarounnahr, 2009.
7. Ali-Shir Nava'i. Britannica. https://www.britannica.com/biography/Ali-Shir-Navai
8. Alisher Navoiy "Xamsa"si va usmonli turk adabiyoti. Resea
