IJTIMOIY TARMOQLARNING YOSHLAR QADRIYATLAR TIZIMI VA MEDIAMADANIYATI SHAKLLANISHIGA TA’SIRI
Keywords:
Ijtimoiy tarmoqlar, yoshlar, qadriyatlar tizimi, mediamadaniyat, media savodxonlik, axborot savodxonligi, raqamli muhit, internet madaniyati, tanqidiy fikrlash, axborot xavfsizligi, dezinformatsiya, manipulyativ axborot, raqamli qaramlik, kommunikativ kompetensiya, ma’naviy qadriyatlar, yoshlar tarbiyasi, virtual makon, ruhiy salomatlik.Abstract
Bugungi kunda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida ijtimoiy tarmoqlar yoshlar hayotining ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Mazkur maqolada ijtimoiy tarmoqlarning yoshlar qadriyatlar tizimi va mediamadaniyati shakllanishiga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Xususan, yoshlarning axborotni qabul qilish, baholash va tarqatish jarayonlari, ularning dunyoqarashi, ma’naviy qadriyatlari hamda kommunikativ xulq-atvoriga ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri yoritilgan. Shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarning ta’lim olish, bilim va ko‘nikmalarni rivojlantirish, ijodiy salohiyatni oshirish kabi ijobiy jihatlari bilan bir qatorda, raqamli qaramlik, dezinformatsiya, manipulyativ axborotlar, vaqtning samarasiz sarflanishi va ruhiy salomatlik bilan bog‘liq salbiy oqibatlari ham tahlil qilingan. Darhaqiqat, virtual makondagi axborot oqimi yoshlarning qadriyatlar tizimi va ijtimoiy faolligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Tadqiqot natijalari ijtimoiy tarmoqlardan oqilona foydalanish yoshlarning ma’naviy kamoloti, fuqarolik pozitsiyasi va mediamadaniyatini rivojlantirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2016.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2020.
3. O‘zbekiston Respublikasining “Axborotlashtirish to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2003.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. – Toshkent, 2022.
5. UNESCO. Media and Information Literacy Curriculum for Educators and Learners. – Paris: UNESCO Publishing, 2021.
6. UNESCO. Global Media and Information Literacy Assessment Framework. – Paris: UNESCO Publishing, 2023.
7. Castells M. The Rise of the Network Society. – Oxford: Blackwell Publishing, 2010.
8. Buckingham D. Defining Digital Literacy: What Do Young People Need to Know About Digital Media? – New York: Routledge, 2015.
9. Potter W. J. Media Literacy. 9th edition. – Thousand Oaks: Sage Publications, 2019.
10. Sigman A. Remotely Controlled: How Television is Damaging Our Lives. – London: Vermilion, 2005.
