MARKAZIY OSIYO DAVLATLARIDA DEMOGRAFIK JARAYONLARNI MATEMATIK PROGNOZLASH ( O’ZBEKISTON , QOZOG’ISTON, QIRG’IZISTON , TOJIKISTON ,TURKMANISTON)
Keywords:
Markaziy Osiyo, demografik jarayonlar, matematik modellashtirish, regressiya tahlili, aholi soni, prognozlash, eksponensial model, urbanizatsiya, migratsiya, mehnat resurslari, statistik tahlil.Abstract
Mazkur maqolada Markaziy Osiyo davlatlaridagi demografik jarayonlarni matematik-statistik usullar asosida prognozlash masalalari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston davlatlarining aholi soni o‘sish dinamikasi statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilindi. Demografik jarayonlarning kelgusidagi o‘zgarishini aniqlash maqsadida regressiya modellari va eksponensial funksiyalardan foydalanildi. Shuningdek, 2030-yilgacha bo‘lgan davr uchun aholi sonining prognoz qiymatlari hisoblanib, mintaqaning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar baholandi. Olingan natijalar Markaziy Osiyo davlatlarida demografik rivojlanish tendensiyalarini aniqlash hamda hududiy rejalashtirish jarayonlarida muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. М.Гофуров, М.Холмуродов, К.Хусанов. “Иқтисодий математик усуллар ва моделлар”. – Тошкент, 2001. – 82–83 б.
2. Исмоилов А.А., Рихсимбоев О.Қ. Иқтисодий таҳлилнинг математик усуллари ва башоратлаш. – Т.: ТДИУ, 2007. – 335 б.
3. Шодиев Т.Ш. ва бошқалар. Иқтисодий-математик усуллар ва моделлар. – Тошкент, 2000. – 96 б.
4. Замков О.О. и др. Математические методы в экономике. – М.: Дело и сервис, 2004. – 368 с.
5. Кремер Н.Ш., Путко Б.А. Эконометрика. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2002.
6. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari, 2015–2025-yillar.
7. Kazakhstan Bureau of National Statistics official reports, 2015–2025.
8. National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic data, 2015–2025.
9. Agency on Statistics under the President of the Republic of Tajikistan reports, 2015–2025.
10. Statistical Yearbook of Turkmenistan, 2015–2025.
11. https://stat.uz/
14. https://stat.tj/
