YOSHLAR ORASIDA MUTOLAA MADANIYATINI RIVOJLANTIRISHNING IJTIMOIY-PEDAGOGIK OMILLARI
Keywords:
mutolaa madaniyati, kitobxonlik, yoshlar, ijtimoiy-pedagogik omillar, ma’naviy-ma’rifiy faoliyat, yoshlar siyosati, kitob targ‘iboti, Mutolaa platformasi, ma’naviy tarbiya, intellektual rivojlanishAbstract
O‘zbekistonda yoshlar ma’naviyatini yuksaltirish, kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish hamda mutolaani ommalashtirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida e’tirof etilmoqda. Keyingi yillarda Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan kitobxonlikni rivojlantirishga qaratilgan qator farmon va qarorlar qabul qilinib, yosh avlodning intellektual salohiyatini oshirishga xizmat qiluvchi keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Xususan, besh muhim tashabbusning to‘rtinchi yo‘nalishi yoshlar ma’naviyatini yuksaltirish va ular o‘rtasida kitobxonlikni keng targ‘ib qilishga qaratilgan bo‘lib, ushbu tashabbus doirasida respublikaning barcha hududlarida kitobxonlik tanlovlari, ma’naviy-ma’rifiy loyihalar va mutolaa aksiyalari tashkil etib kelinmoqda.
Bu borada Yoshlar ishlari agentligi tomonidan amalga oshirilayotgan “Yosh kitobxon”, “Yosh kitobxon oila”, “Zakovat” va boshqa ma’rifiy loyihalar yoshlarning kitobga bo‘lgan qiziqishini oshirishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. “Yosh kitobxon” tanlovi 2017-yildan buyon an’anaviy ravishda o‘tkazilib kelinmoqda hamda 10–14, 15–19 va 20–30 yosh toifalarini qamrab oladi. Tanlov ishtirokchilari o‘zbek va jahon adabiyotining o‘nlab sara asarlarini mutolaa qilib, turli bosqichlarda o‘z bilimlarini sinovdan o‘tkazadilar.
Shuningdek, raqamli texnologiyalar imkoniyatlaridan samarali foydalanish maqsadida elektron kutubxonalar va “Mutolaa” platformasi faoliyati kengaytirilmoqda. Ushbu platforma yoshlarga elektron va audiokitoblardan foydalanish imkonini berib, zamonaviy kitobxonlik muhitini shakllantirishga xizmat qilmoqda. Kitobxonlikni rivojlantirish bo‘yicha yangi davlat dasturlarida esa 2030-yilga qadar aholi o‘rtasida yiliga o‘rtacha o‘qiladigan kitoblar sonini sezilarli darajada oshirish vazifasi belgilangan.
Prezidentimiz tomonidan ilgari surilgan “kitobxon xalq - buyuk xalq” tamoyili asosida amalga oshirilayotgan islohotlar yoshlarni ma’naviy barkamol, mustaqil fikrlaydigan va Vatan taraqqiyotiga daxldorlik hissi yuqori bo‘lgan shaxslar etib tarbiyalashga xizmat qilmoqda. Shu jihatdan mutolaa madaniyatini rivojlantirishning ijtimoiy-pedagogik omillarini tadqiq etish bugungi kunning dolzarb ilmiy masalalaridan biri hisoblanadi.
References
Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq. – Toshkent: O‘qituvchi, 1992. – 160 b.
2. Boboyev H., G‘ofurov Z. Yoshlar siyosati va ma’naviy tarbiya asoslari. – Toshkent: Fan, 2020. – 248 b.
3. Cho‘lpon. Kecha va kunduz. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2018. – 384 b.
4. Egamberdiyeva N. Ijtimoiy pedagogika. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2018. – 320 b.
5. Hasanboyev J., To‘raqulov X., Haydarov M. Pedagogika. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. – 512 b.
6. Hoshimov O‘. Ikki eshik orasi. – Toshkent: Sharq, 2019. – 496 b.
7. Ismoilova Z. Tarbiyaviy ishlar metodikasi. – Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2021. – 288 b.
8. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008. – 176 b.
9. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – 464 b.
10. Mirziyoyev Sh.M. Niyati ulug‘ xalqning ishi ham ulug‘, hayoti yorug‘ va kelajagi farovon bo‘ladi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2019. – 400 b.
11. Navoiy A. Mahbub ul-qulub. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2016. – 240 b.
12. Qodiriy A. O‘tkan kunlar. – Toshkent: Sharq, 2019. – 400 b.
13. To‘xtaboyev X. Sariq devni minib. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021. – 224 b.
14. Vigotskiy L.S. Pedagogik psixologiya. – Moskva: Pedagogika, 1991. – 480 b.
15. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 13-sentabrdagi PQ–3271-son qarori “Kitob mahsulotlarini nashr etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ‘ib qilish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar dasturi to‘g‘risida”.
16. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 19-martdagi “Yoshlar ma’naviyatini yuksaltirish va ularning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish bo‘yicha besh muhim tashabbus”ga oid yig‘ilish bayoni va topshiriqlari.
17. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari va davlat dasturlari to‘plami. – Toshkent, 2020–2025.
18. Yoshlar ishlari agentligi faoliyatiga oid me’yoriy-huquqiy hujjatlar va tahliliy materiallar. – Toshkent, 2021–2026.
19. “Mutolaa” elektron kutubxonasi va audiokitoblar platformasi materiallari.
20. O‘zbekiston Milliy kutubxonasi nashrlari va statistik ma’lumotlari. – Toshkent, 2020–2025.
