NEYROPLASTIKLIK:INSON MIYASI O’ZINI QAYTA TASHKIL QILISHI VA MOSLASHUNUVCHANLIGI
Keywords:
Neyroplastiklik, neyronlar, sinapslar, miya moslashuvchanligi, kognitiv funksiya, o‘rganish, neyrogenez.Abstract
Inson miyasining eng ajoyib xususiyatlaridan biri — neyroplastiklik (miyaning tarkibiy va funksional jihatdan o‘zgarish qobiliyati) atroflicha yoritildik. Maqolada miya faqat genetik belgilangan, qotib qolgan organ emas, balki hayot davomida tajriba, o‘rganish va atrof-muhit ta’sirida neyron tarmoqlarini qayta shakllantira oluvchi dinamik tizim ekanligi ilmiy ta’rafdan asoslab beriladi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, yangi ko‘nikmalarni o‘rganish, jismoniy mashqlar va hatto fikrlash tarzini o‘zgartirish miyadagi sinaptik bog‘lanishlarni kuchaytiradi yoki yangilarini hosil qiladi. Shuningdek, maqolada neyroplastiklikning insult yoki jarohatlardan keyin miya funksiyalarini tiklashdagi o‘rni, yosh o‘tishi bilan miyaning moslashuvchanligi va uni umr davomida yuqori saviyada saqlab qolish yo‘llari muhokama qilamiz. Shunday qilib, inson miyasi umr davomida o‘rganish, moslashish va rivojlanish qobiliyatini saqlab qoladi, neyroplastiklik esa ushbu noyob imkoniyatning biologik asosini tashkil etadi.
References
1.Abdullayev A. "Neyrofiziologiya asoslari", Toshkent: TTA nashriyoti, 2018. 45-62-betlar.
2.Jo'rayev Q., Sabirov M. "Inson fiziologiyasi", Toshkent: Fan, 2015. 122-134-betlar.
3.Rahimov B. "Miya faoliyati va psixologik jarayonlar", Toshkent: O'zMU, 2020. 78-101-betlar.
4.Komilov N. "Nevrologiya", Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2017. 201-230-betlar.
5.Axmedov A. "Biologik psixologiya", Toshkent: Universitet, 2016. 55-88-betlar.
6.Umarov O. "Psixofiziologiya amaliyoti", Toshkent: 2021. 33-70-betlar.
7.Dadaboyev D. "Inson miyasi: tuzilishi va funksiyasi", Toshkent: Fan, 2014. 99-120-betlar.
8.Yo'ldoshev A. "Sport va neyrofiziologiya", Toshkent: O'zDJTI, 2022. 41-65-betlar


