Logo

MINI-TRAKTOR BAZASIDAGI BIONIK ISHCHI ORGANGA EGA AVTOMATLASHTIRILGAN POMIDOR KO‘CHAT EKISH MASHINASINING PARAMETRLARINI ILMIY ASOSLASH

Authors

  • Qodirova Oyshaxon Abdurashidxon qizi

    Harakat xavfsizligi va uni tashkil etish yo‘nalishi magstri oyshaxonqodirova5@gmail.com
    Author

Keywords:

bionik ekkich, sabzavot ko‘chati, pomidor, kassetali ko‘chat (plug-tray), mini-traktor, nol nisbiy tezlik, Lagranj tenglamasi, qishloq xo‘jaligi mexanizatsiyasi.

Abstract

Ushbu tadqiqotda kassetali (plug-tray) usulda yetishtirilgan pomidor (Solanum lycopersicum) ko‘chatlarini shikastlanishsiz va yuqori aniqlikda ekishni ta’minlovchi mini-traktor bazasidagi bionik ishchi organning konstruktiv-texnologik parametrlari ilmiy asoslandi. Ekkich ishchi organi qarg‘aning ozuqa izlashdagi tumshuq penetratsiyasi bionikasiga asoslangan bo‘lib, 2 tabaqali vertikal harakatlanuvchi nayza shaklida loyihalashtirildi. Ko‘chatni yuqoridan qabul qilish va tuproqqa nol nisbiy tezlikda (vr = 0) joylashtirish kinematikasi hamda tuproq qarshiligining ikkinchi turdagi Lagranj differensial modeli tuzildi. Dala sinovlari natijalari bionik mexanizm an’anaviy tizimlarga nisbatan tuproq qarshiligini 19.4% ga, ko‘chat ildiz blokining deformatsiyasini esa 8 barobargacha kamaytirishini, unumdorlikni 5 000-6 000 dona/soatga yetkazishini va qo‘l mehnatini 80% ga qisqartirishini ko‘rsatdi.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. (2021). Respublikada ko‘kalamzorlashtirish ishlarini jadallashtirish va “Yashil makon” umummilliy loyihasini izchil amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida (PF-46-son). Toshkent.

2. Qodirova O. ilm-fan va innovatsion texnologiyalarda bionikaning o‘rni, ta’lim va rivojlanish tahlili onlayn ilmiy jurnali. – 2022. – . 2. – . 7. – . 206-209.

3. Qodirova O. texnika fanlarini o‘qitishda bionikaning o‘rni, Scienceweb academic papers collection. – 2022.

4. Usmonova.M, Qodirova.O СОСТОЯНИЕ ОБЕСПЕЧЕНИЯ БЕЗОПАСНОСТИ ДВИЖЕНИЯ ПЕШЕХОДОВ В ГОРОДСКИХ УЛИЦАХ Modern Scientific Research International Scientific Journal 2025 Volume 3 Issue 1, 121 b.

5. Tong, J., Sun, J., Chen, D., & Zhang, S. (2019). Bionic design of agricultural soil-working implements: A review. Journal of Bionic Engineering, 16(3), 395-412.

6. Jin, X., Cheng, Q., Ji, J., & Zhang, K. (2021). Kinematics analysis and test of duckbill planting mechanism for tomato seedling transplanting. Transactions of the ASABE, 64(4), 1267-1279.

7. Hu, J. L., Chang, C. Y., & Yang, Y. (2020). Design and kinematic analysis of zero-speed vegetable seedling transplanter based on modern kinematics. Computers and Electronics in Agriculture, 178, 105742.

8. Qodirov, B. O., & Mamatov, F. M. (2020). Sabzavot va poliz ekinlari ko‘chatlarini ekish mashinalarining rivojlanish istiqbollari va nazariy asoslari. Qishloq xo‘jaligi texnikasi va agromuhandislik jurnali, Toshkent, (2), 45-51.

9. Zhang, Z., Ji, C., & Ding, W. (2022). Dynamic modeling and contact stress analysis of bionic cutting blades inspired by soil-burrowing animals. Biosystems Engineering, 218, 112-126.

10. Shaw, L. N. (2018). Mechanical transplanting of containerized vegetable seedlings: Engineering principles. In Mechanization of Vegetable Production (pp. 89-114). CRC Press.

Downloads

Published

2026-09-04