TIBBIYOT XODIMLARIDA KASBIY STRESSNI ERTA ANIQLASHNING KLINIK-PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI VA PSIXOPROFILAKTIKA MODELINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
kasbiy stress, tibbiyot xodimi, klinik psixologiya, psixodiagnostika, psixoprofilaktika, emotsional zo‘riqish, xavotir, kasbiy charchoq, stressga bardoshlilik, psixologik xizmat..Abstract
: Mazkur maqolada tibbiyot xodimlarida kasbiy stressning yuzaga kelish sabablari, uning klinik-psixologik belgilari hamda stressni erta aniqlash mexanizmlari tahlil qilinadi. Tibbiyot xodimlarining kasbiy faoliyati yuqori mas’uliyat, vaqt tanqisligi, emotsional zo‘riqish, bemorlar va ularning yaqinlari bilan murakkab kommunikativ munosabatlar, navbatchilik hamda kasbiy qarorlarning muhimligi bilan tavsiflanadi. Shu sababli stressni faqat kuchli namoyon bo‘lgan holatlarda emas, balki uning dastlabki psixologik va xulq-atvor belgilarida aniqlash muhim ahamiyatga ega. Maqolada kasbiy stressni baholashda emotsional holat, xavotir, psixofiziologik zo‘riqish, kognitiv faoliyat va ijtimoiy moslashuv ko‘rsatkichlarini kompleks o‘rganish zarurligi asoslanadi. Shuningdek, tibbiyot tashkilotlarida skrining, psixologik maslahat, stressni boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirish, jamoaviy qo‘llab-quvvatlash va muntazam monitoringga asoslangan psixoprofilaktika modeli taklif etiladi. Bunday yondashuv tibbiyot xodimlarining psixologik barqarorligini mustahkamlash va kasbiy faoliyat samaradorligini oshirishga xizmat qilishi mumkin.
References
1. Abidova Z.A. Tibbiyot xodimlarida tolerantlikni shakllantirishning ijtimoiy-psixologik mexanizmlari. Psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) avtoreferati. Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti, 2017.
2. Ibodullayev Z.R. Tibbiyot psixologiyasi. 3-nashr. Darslik. Toshkent: Zamin Nashr, 2019.
3. Narmetova Yu.K. Sog‘liqni saqlash tizimida psixologik xizmat faoliyatini tashkil etishning o‘ziga xos xususiyatlari. Psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. Toshkent: TDPU, 2019.
4. Sobirova D.A. Tibbiyot xodimlari faoliyatida sotsial-psixologik kompetentlik omillarining namoyon etilishi va rivojlanishi. Psixologiya fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi. Toshkent: Toshkent davlat pedagogika universiteti, 2020–2024.
5. Ibodullayev Z.R. Asab va ruhiyat. 5-nashr. Toshkent, 2023.
6. Muxtorov E.M. Vrach kasbiy mahoratini rivojlantirishining psixologik mexanizmlari. Avtoreferat. 2024.
7. Sobirova D.A. Features of the manifestation of social intelligence factors in medical personnel. Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar, 2024
