AKSONOMETRIK PROEKSIYALARNING MUHANDISLIK GRAFIKASI VA TEXNIK CHIZMALARDAGI AHAMIYATI
Keywords:
aksonometrik proeksiya, muhandislik grafikasi, texnik chizma, izometrik proeksiya, dimetrik proeksiya, trimetrik proeksiya, ortogonal proeksiya, CAD, 3D modellashtirish, fazoviy tasavvur.Abstract
Mazkur maqolada aksonometrik proeksiyalarning muhandislik grafikasi va texnik chizmalardagi ahamiyati yoritiladi. Aksonometrik proeksiyalash fazoviy obyektlarni tekislikda uch o‘lchamli ko‘rinishga yaqin tarzda tasvirlash imkonini beruvchi grafik usullardan biridir. Maqolada izometrik, dimetrik va trimetrik proeksiyalarning geometrik xususiyatlari, ularning texnik chizmalarni o‘qish va tushunishdagi o‘rni hamda mashinasozlik, qurilish va kompyuter yordamida loyihalash tizimlaridagi qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Shuningdek, aksonometrik tasvirlarning ortogonal proeksiyalar bilan bog‘liqligi, fazoviy tasavvurni rivojlantirishdagi ahamiyati va CAD tizimlarida qo‘llanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tahlil natijasida aksonometrik proeksiyalar murakkab konstruksiyalarni tushunarli ifodalash, loyihalash jarayonini yengillashtirish va texnik axborotni samarali uzatishda muhim vosita ekanligi aniqlandi.
References
1. ISO 5456-3:1996. Technical drawings — Projection methods — Part 3: Axonometric representations. International Organization for Standardization.
2. McGill University. Engineering Design: Projections and Views. Engineering graphics bo‘yicha izometrik, dimetrik va trimetrik proeksiyalar materiallari.
3. Saliterman, S. S. Fundamentals of Engineering Drawing. Engineering drawing materiallari.
4. Ahsanullah University of Science and Technology. Engineering Drawing Session/Lab Manual.
5. MIT OpenCourseWare. Design Handbook: Engineering Drawing and Sketching. Massachusetts Institute of Technology.
6. NPTEL. Introduction to Engineering Drawing. Indian Institute of Technology.
7. Ullah, A. M. M. S., Harib, K. H. Tutorials for Integrating CAD/CAM in Engineering Curricula. Education Sciences, 2018, 8(3), 151. DOI: 10.3390/educsci8030151.
8. Azimov, A., Alimova, D. “Muhandislik grafikasi” kursini o‘qitishda AutoCAD muhitida 3D modellashtirishni qo‘llash misoli. Jamiyat va innovatsiyalar, 2024, Special Issue 01, 180–183.
9. Jalilov, J. M. o‘g‘li, Sadullayeva, Sh. M. qizi. Methodology for Teaching Students to Solve Problems Related to Geometric Constructions in the Department of Geometric Drawing. Academicia Review-A Multidisciplinary Online Journal, 2026, 2(04), 104–109.
10. Mathematics, 2026. Revisiting the Mathematical Model for Determining Coordinates of Points in a Trimetric Projection.


