O‘ZBEKISTONDA ISLOM MOLIYASINI JORIY ETILISHIDA XORIJIY TAJRIBANI QO‘LLASH IMKONIYATLARI
Keywords:
islom banki, shariat boshqaruvi, ikki tomonlama bank tizimi, AAOIFI, IFSB, Malayziya, BAA, huquqiy tartibga solishAbstract
Maqolada O‘zbekistonda 2026-yilda qabul qilingan islomiy bank faoliyati to‘g‘risidagi qonunni amalda joriy etish jarayonida Malayziya va Birlashgan Arab Amirliklari (BAA) tajribasidan foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Uch mamlakatning shariat boshqaruvi (Shariah governance) modellari qiyosiy-huquqiy metod asosida o‘rganilib, xalqaro standartlarning huquqiy maqomi, shariat kengashlarining vakolatlari, institutlar ichidagi shariat nazorati va qonunchilikni tizimlashtirish masalalari yoritiladi. Tadqiqot natijasida ikkala xorijiy modelning markaziy elementi shariat masalalarida yagona markazlashgan organ va uning qarorlarining aniq yuridik kuchi ekanligi aniqlandi. O‘zbekiston uchun Islom moliya kengashi qarorlarining huquqiy maqomini belgilash, ichki shariat nazorati bo‘yicha alohida standart qabul qilish, xalqaro standartlarning milliy huquqdagi o‘rnini aniqlashtirish hamda sud amaliyotining barqarorligini ta’minlash bo‘yicha takliflar ishlab chiqildi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. «O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga O‘zbekistonda islomiy bank faoliyatini joriy etishga qaratilgan qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida». 2026-yil 27-martda imzolangan, 2026-yil 29-iyunda kuchga kirgan.
2. Laws of Malaysia. Islamic Financial Services Act 2013 (Act 759) [Elektron manba]. – Enacted 18 March 2013; effective 30 June 2013.
3. United Arab Emirates. Federal Decretal Law No. (14) of 2018 Regarding the Central Bank & Organization of Financial Institutions and Activities [Elektron manba]. – 2018.
4. Central Bank of the UAE (CBUAE Rulebook). Standard re Shari’ah Governance for Islamic Financial Institutions. URL: https://rulebook.centralbank.ae
5. Central Bank of the UAE. Higher Shari’ah Authority. – URL: https://www.centralbank.ae
6. Laldin M.A., Furqani H. Islamic Financial Services Act (IFSA) 2013 and the Shari’ah-compliance requirement of the Islamic finance industry in Malaysia // ISRA International Journal of Islamic Finance. – 2018. – Vol. 10, No. 1. – P. 94–101. – DOI: 10.1108/IJIF-12-2017-0052.
7. Oxford Business Group. Malaysia 2014 Report: Regulating success [Elektron manba]. – 2014. – URL: https://oxfordbusinessgroup.com
8. Clifford Chance. The New UAE Banking Law and its impact on Islamic financing in the UAE [Elektron manba]. – 2018. – 22-noyabr. – URL: https://www.cliffordchance.com
9. CMS Law-Now. The new UAE Central Bank law [Elektron manba]. – 2019. – URL: https://cms-lawnow.com
10. KPMG. Uzbekistan: Law introducing Islamic banking enacted [Elektron manba]. – 2026. – 26-may. – URL: https://kpmg.com
11. SpecialEurasia. Uzbekistan Approves the Law on Islamic Finance: Why It Matters? [Elektron manba]. – 2026. – 7-aprel. – URL: https://www.specialeurasia.com
12. Kinstellar. Uzbekistan introduces a legislative framework for Islamic banking [Elektron manba]. – 2026. – Aprel. – URL: https://www.kinstellar.com
13. Kun.uz. Uzbekistan prepares legal framework for Islamic bonds as Islamic banking takes shape [Elektron manba]. – 2026. – 28-oktabr. – URL: https://kun.uz
14. Kun.uz. Islamic financing in Uzbekistan hits UZS 22 billion in early 2026 [Elektron manba]. – 2026. – 16-iyun. – URL: https://kun.uz
15. Times of Central Asia. Uzbekistan Establishes Islamic Finance Council as New Banking Law Takes Effect [Elektron manba]. – 2026. – URL: https://timesca.com .
16. Laws of Malaysia. Central Bank of Malaysia Act 2009 (Act 701), ss. 55–58 [Elektron manba]. – 2009.
17. Allen & Gledhill. Federal Court of Malaysia affirms constitutionality and binding legal effect of rulings by Shariah Advisory Council [Elektron manba]. – 2019. – URL: https://www.allenandgledhill.com/sg/publication/articles/10977/federal-court-of-malaysia-affirms-constitutionality-and-binding-legal-effect-of-rulings-by-shariah-advisory-council .


