ФУҚАРОЛИК ЖАМИЯТИ ИНСТИТУТЛАРИ ВА ДАВЛАТ БОШҚАРУВИДА: ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ ВА ҲУҚУҚИЙ КАФОЛАТЛАРИ. (ТУРКИЯ РЕСПУБЛИКАСИ МИСОЛИДА)
Keywords:
фуқаролик жамияти институтлари, давлат бошқаруви, инсон ҳуқуқлари, ҳуқуқий кафолатлар, Туркия Республикаси, демократия, конституциявий ҳуқуқ.Abstract
Ушбу мақолада фуқаролик жамияти институтларининг давлат бошқаруви тизимидаги ўрни ва инсон ҳуқуқларини таъминлашга оид ҳуқуқий кафолатлар Туркия Республикаси мисолида таҳлил қилинган. Тадқиқотда Туркия Республикасининг 1982 йилги Конституциясида мустаҳкамланган асосий ҳуқуқ ва эркинликлар – ҳаёт ҳуқуқи, фикр ва сўз эркинлиги, уюшмалар тузиш ҳамда тинч йиғилиш ҳуқуқлари алоҳида ёритиб берилган. Шу билан бирга, Конституциявий суд, Омбудсман институти ва суд органларининг инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишдаги роли кўрсатиб ўтилган. Мақолада нодавлат ташкилотлар, касаба уюшмалари ва оммавий ахборот воситалари каби фуқаролик жамияти институтларининг давлат фаолиятини назорат қилиш, ҳисобдорликни ошириш ва демократик жараёнларни мустаҳкамлашдаги аҳамияти ҳам очиб берилган. Хулоса сифатида, Туркияда фуқаролик жамияти институтлари инсон ҳуқуқларини ҳаётга татбиқ этиш ва ҳуқуқий кафолатларни таъминлашнинг муҳим омили эканлиги таъкидланади.
References
1. Republic of Turkey Constitution (1982, amended 2017).
2. European Court of Human Rights. Case-law concerning Turkey.
3. Özbudun, E. (2012). The Constitutional System of Turkey. Palgrave Macmillan.
4. İnsel, A., & Bayramoğlu, Y. (2019). Civil Society in Turkey. İletişim Yayınları.
5. Human Rights Watch, World Report: Turkey (2023).
6. Bilig Journal of Social Sciences – selected articles on constitutional law and human rights.
7. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (1982). Resmî Gazete, 9 Kasım 1982, Sayı: 17863.
8. Anayasa Mahkemesi (Constitutional Court of Turkey). Resmî веб-сайт: https://www.anayasa.gov.tr
9. Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman Institution of Turkey). Resmî веб-сайт: https://www.ombudsman.gov.tr
10. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK). Resmî веб-сайт: https://www.tihek.gov.tr
11. European Court of Human Rights (ECHR). Case-law of Turkey. Strasbourg: Council of Europe.
12. Human Rights Watch (2023). Turkey: Annual Report on Human Rights Practices. New York: HRW.
13. Amnesty International (2022). Turkey 2022 Human Rights Report. London: Amnesty International.
14. Zürcher, E. J. (2017). Turkey: A Modern History. London: I.B. Tauris.
15. Özbudun, E. (2011). The Constitutional System of Turkey: 1876 to the Present. New York: Palgrave Macmillan.
16. İnsel, A. (2018). Demokrasi ve İnsan Hakları Türkiye Deneyimi. İstanbul: İletişim Yayınları.
17. European Commission (2023). Türkiye 2023 Report. Brussels: European Union.
18. United Nations Human Rights Council (2022). Universal Periodic Review – Turkey. Geneva: UNHRC.
19. Keyman, E. F. & Gümüşçü, Ş. (2014). Democracy, Identity and Foreign Policy in Turkey. London: Palgrave Macmillan.
20. Heper, M. & Sayarı, S. (2012). The Routledge Handbook of Modern Turkey. London: Routledge.
21. Çaha, Ö. (2015). Sivil Toplum ve Demokrasi: Türkiye Deneyimi. Ankara: Orion Kitabevi.
