TAKRORIYLIK VA DAVOMIYLIKNING LEKSIK-GRAMMATIK IFODALANISHI
Keywords:
takroriylik (iterativlik), davomiylik (durativlik), aspektual semantika, temporal ravishlar, harakat natijasi, analitik shakl, habituallik, qiyosiy tahlilAbstract
Ushbu maqolada takroriylik va davomiylik aspektual semantikasining ingliz va oʻzbek tillaridagi leksik-grammatik ifodalanishini qiyoslaydi. Takroriylik ingliz tilida temporal ravishlar bilan bir qatorda koʻplik shaklidagi toʻldiruvchilar orqali ham hosil boʻladi. Oʻzbek tilida bu maʼnolar analitik feʼl shakllari (-moqda, -yot, koʻmakchi feʼllar) va natijaning saqlanish muddatini bildiruvchi uzoq vaqt davomida, ancha muddat kabi temporal birliklar yordamida beriladi. Qiyosiy tahlil shuni koʻrsatadiki, kontekstual omillar (feʼlning leksik xususiyati, argumentlarning miqdoriy semantikasi) bu aspektual maʼnolarni aktualizatsiya qilishda muhim omil hisoblanadi.
References
1. Bondarko, A. V. Teoriya morfologicheskoy kategorii vida i yeye primeneniye v russkom yazyke. Moskva, 1971. (Aspekt nazariyasiga oid fundamental ish)
2. Comrie, B. Aspect: An Introduction to the Study of Verbal Aspect and Related Problems. Cambridge University Press, 1976. (Ingliz tilidagi aspekt tahlili uchun)
3. Plungyan, V. A. Obshchaya morfologiya: Vvedeniye v problematiku. Moskva: Editorial URSS, 2003. (Feʼl kategoriyalari va aspekt masalalari)


