EKOLOGIK QONUN TALABLARINI BUZGANLIK UCHUN YURIDIK JAVOBGARLIKNI TAKOMILLASHTIRISH: JINOIY JAVOBGARLIK MASALALARI
Keywords:
ekologik jinoyatlar, yuridik javobgarlik, Jinoyat kodeksi, tabiatni muhofaza qilish, xorijiy tajriba, takomillashtirish, kompensatsion ekishAbstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida ekologik qonun talablarini buzganlik uchun yuridik javobgarlik, xususan ekologik jinoyatlarning huquqiy mohiyati, mavzuning dolzarbligi, amaldagi qonunchilik va amaliyotda mavjud ma’lumotlar asosida tahlil qilinadi, huquqshunos olimlarning ekologik jinoyatlar tushunchasiga bergan ta’riflari keltiriladi.
Ushbu tahlilda xorijiy tajriba (Germaniya, Singapur, Yaponiya) bilan taqqoslash asosida yuridik javobgarlikni takomillashtirish yo‘llari taklif etiladi. So‘nggi yillarda (2023–2025) qabul qilingan o‘zgartirishlar (PQ-171 va boshqalar) tahlil qilinib, jarimalarni oshirish, monitoringni kuchaytirish va jazo mexanizmlarini qat’iylashtirish zarurligi asoslanadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 30-oktyabr 2019-yildagi “2030-yilgаchа bo‘lgаn dаvrdа O‘zbеkiston Rеspublikаsining Аtrof muhitni muhofаzа qilish konsеpsiyаsini tаsdiqlаsh to‘g’risidа”gi PF-5863-sonli farmoni. 30.10.2019 https://lеx.uz/docs/-4574008
2. https://www.un.org/en/climatechange/science/climate-issues/biodiversity
3. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi rasmiy saytida 2022-yil davomida bajarilgan ishlar haqida berilgan ma’lumot. https://eco.gov.uz/uz/legislation/ondata?legislationCategoryId
4. Князъев А.Г., А.И. Чучаев., Д.Б. Чураков. Экологические преступления. Научно-практическое пособие. Москва : “Проспект”, 2024. Страница 46
5. Кудрявцев В.Л. Экологические преступления. Общая характеристика//Вестник Южно-Уралского профессионального институтаю 2021 (7) Страница 105-106
6. Дубовик О.Л. Экологические преступления: Комментарий к главе 26 УК РФ. М: Издво “Спарк”, 1998. Страница-81.
7. О.Х Нарзуллаев, М.М. Нурматов, Экологик-ҳуқуқий жавобгарлик: дарслик – Т.: ТДЮУ нашриёти, 2024.
8. Criminial code of Singapore https://sso.agc.gov.sg/Act/PC1871?ProvIds=P414_267A-#pr277-
9. Criminal code of Germany https: //www.gesetze-im internet.de/englisch_stgb/englisch_stgb.html#p3253
10. Yaponiya Jinoyat kodeksi https://www.cas.go.jp/jp/seisaku/hourei/data/PC.pdf
11. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi “Ekologiya va turizm sohalarida aholi talablariga tezkor javob bera oladigan boshqaruv tizimini yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-217-sonli farmoni. https://www.lex.uz/uz/docs/-7847353
12. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-avgustdagi “Davlat o‘rmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni ekish, parvarish qilish va ulardan foydalanish tartibini yanada takomillashtirish to‘g‘risida”gi VMQ-464-sonli qarori https://lex.uz/ru/docs/-6165732
