l

MARKAZIY OSIYO MINTAQASIDA XITOYNING TA’SIRI

Authors

  • Sobirjonova Saida Sarvar qizi

    O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti Xalqaro Jurnalistika fakulteti Xalqaro munosabatlar yo‘nalishi 2-bosqich talabasi
    Author

Keywords:

Xitoy, Markaziy Osiyo, “Bir kamar, bir yo‘l ” g‘oyasi , geosiyosat, kuzatuv texnologiyalari, ko'p vektorli diplomatiya

Abstract

Ushbu maqola Xitoyning Markaziy Osiyo mintaqasidagi kuchayib borayotgan ta’sirini ko‘p o‘lchovli yondashuv asosida tahlil qiladi. Tadqiqot iqtisodiy hamkorlik va savdo, infratuzilma va tranzit yo‘laklari, texnologik ta’sir va diplomatik aloqalarni qamrab oladi. Maqolada “Bir kamar ,bir yo’l ” tashabbusi mintaqa infratuzilmasini o‘zgartirayotgani, savdo hajmi 106 milliard dollardan oshgani hamda Huawei va Hikvision kabi kompaniyalar telekommunikatsiya va “smart shahar” loyihalari orqali ta’sirini kuchaytirayotgani ko‘rsatiladi. Shu bilan birga, kuzatuv texnologiyalarining kengayishi inson huquqlari va ma’lumotlar xavfsizligi bilan bog‘liq xavotirlarni keltirib chiqarishi ta’kidlanadi. Rossiya e’tiborining Ukrainadagi urush sabab susayishi va G‘arb ta’sirining kamayishi fonida Markaziy Osiyo davlatlarining Xitoyga iqtisodiy hamda texnologik bog‘liqligi ortib borayotgani qayd etiladi. Xulosa sifatida, Xitoy mintaqada uzoq muddatli strategik ta’sir tizimini shakllantirmoqda.

References

1. Vanguard Think Tank. The Presence of China in Central Asia. – https://vanguardthinktank.org/the-presence-of-china-in-central-asia

2. E-International Relations. China's Growing Role in Central Asia. – February 16, 2025. https://www.e-ir.info/2025/02/16/chinas-growing-role-in-central-asia/

3. Euronews. China set new records in trade and investment in Central Asia in 2025. – April 15, 2026.

https://www.euronews.com/2026/04/15/china-set-new-records-in-trade-and-investment-in-central-asia-in-2025

4. China-Global South Project. China-Central Asia in 2026: From Resource Access to Structured Interdependenc. – January 13, 2026.

https://chinaglobalsouth.com/analysis/2026-outlook-china-central-asia/

5. Caspianpost.com. China's Influence in Central Asia: Economic Dominance, Soft Power, and Security Concerns. – September 29, 2024.

https://caspianpost.com/opinion/china-s-influence-in-central-asia-economic-dominance-soft-power-and-security-concerns

6. East Asia Forum. China remains pivotal to Central Asia's balancing act. – August 28, 2025.https://eastasiaforum.org/2025/08/28/china-remains-pivotal-to-central-asias-balancing-act/

7.E-International Relations. China's Growing Role in Central Asia. – 2025. (op. cit.)

8. Foreign Policy. China's Surveillance State Has Eyes on Central Asia. – November 15, 2019. https://foreignpolicy.com/2019/11/15/huawei-xinjiang-kazakhstan-uzbekistan-china-surveillance-state-eyes-central-asia/

9. Ibid.

10. Caspian Policy Center. China's Growing Influence in Central Asia Through Surveillance Systems. Policy Brief. – September 2020.

https://api.caspianpolicy.org/media/uploads/2020/09/PB-Chinas-growing-influence-in-CA-through-surveillance-systems.pdf

11. Foreign Policy. China's Surveillance State Has Eyes on Central Asia. – (op. cit.)

12. FPRI. Reordering Central Asia: China's Emerging Economic Hierarch. – May 2026.

https://www.fpri.org/article/2026/05/reordering-central-asia-chinas-emerging-economic-hierarchy/

13. East Asia Forum. China remains pivotal to Central Asia's balancing act. – (op. cit.)

14. Ibid.

15.East Asia Forum. Central Asia balances growth and great powers. – December 31, 2025. https://eastasiaforum.org/2025/12/31/central-asia-balances-growth-and-great-powers/

16. Times of Central Asia. The Battle for Control Over Central Asia's Digital Future. – June 23, 2025. https://timesca.com/the-battle-for-control-over-central-asias-digital-future/

17. Oxford Academic / International Affairs. In the shadow of the dragon: Chinese soft power in central Asia. – July 2025.

https://academic.oup.com/ia/article/101/4/1441/8178344

18. E-International Relations. Central Asia's Ascent: From Geopolitical Object to Collective Actor. – April 2026. https://www.e-ir.info/2026/04/21/central-asias-ascent-from-geopolitical-object-to-collective-actor/

19 .East Asia Forum. Central Asia balances growth and great powers. – (op. cit.)

Downloads

Published

2026-06-10