l

ANTIBIOTIKLARNI SAQLASH SHAROITLARI VA ULARDAN FOYDALANISHDAGI XATOLARNING AHOLI SALOMATLIGIGA TA’SIRI

Authors

  • Malikova Gulmira Sayfulla qizi

    Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti
    Author
  • Kalandarova Sevara Xo‘janazarovna

    PhD.
    Author

Keywords:

Antibiotiklar, antibiotiklardan oqilona foydalanish, dori vositalarini saqlash, saqlash sharoitlari, antimikrob rezistentlik, antibiotiklardan noto‘g‘ri foydalanish, dori xavfsizligi, aholi salomatligi, dori vositalari sifati, farmatsevtik savodxonlik.

Abstract

Ushbu maqolada antibiotiklarni saqlash sharoitlariga rioya qilish hamda ulardan foydalanish jarayonida uchraydigan xatolarning aholi salomatligiga ta’siri tahlil qilinadi. Antibiotiklarning samaradorligi nafaqat ularning to‘g‘ri tanlanishi va belgilangan dozada qo‘llanilishiga, balki saqlash sharoitlarining tegishli talablarga muvofiq bo‘lishiga ham bog‘liq. Harorat, namlik, yorug‘lik, qadoqning butunligi va yaroqlilik muddatiga rioya qilmaslik dori vositasining sifat va barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shuningdek, antibiotiklarni shifokor tavsiyasisiz qabul qilish, dozani o‘zboshimchalik bilan o‘zgartirish, davolash rejimiga rioya qilmaslik, virusli infeksiyalarda antibiotiklardan foydalanish va qolgan preparatlarni keyinchalik qo‘llash kabi xatolar keng tarqalgan muammolardan hisoblanadi. Mazkur holatlar davolash samaradorligining pasayishi, nojo‘ya ta’sirlarning yuzaga kelishi va antimikrob rezistentlikning rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Maqolada antibiotiklardan oqilona foydalanish va ularni to‘g‘ri saqlash bo‘yicha aholining xabardorligini oshirishning ahamiyati ham yoritiladi

References

1. World Health Organization. Antimicrobial resistance. Geneva: WHO; 2026.

2. World Health Organization. Good storage and distribution practices for medical products. WHO Technical Report Series, No. 1025, Annex 7. Geneva: WHO; 2020.

3. World Health Organization. Quality assurance of pharmaceuticals: a compendium of guidelines and related materials. Volume 2: Good manufacturing practices and inspection. 10th ed. Geneva: WHO; 2024.

4. World Health Organization. Global action plan on antimicrobial resistance. Geneva: WHO; 2015.

5. World Health Organization. Global antimicrobial resistance and use surveillance system (GLASS) report: 2022. Geneva: WHO; 2022.

6. World Health Organization. Global antimicrobial resistance and use surveillance system (GLASS) report: antibiotic use data for 2022. Geneva: WHO; 2025.

7. World Health Organization. The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book. Geneva: WHO; 2022. ISBN 978-92-4-006238-2.

8. World Health Organization. Antimicrobial stewardship programmes in health-care facilities in low- and middle-income countries: a WHO practical toolkit. Geneva: WHO; 2019. ISBN 978-92-4-151548-1.

9. World Health Organization Regional Office for Europe. Antimicrobial stewardship interventions: a practical guide. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2021. ISBN 978-92-8-905626-7.

10. World Health Organization. WHO implementation handbook for national action plans on antimicrobial resistance: guidance for the human health sector. Geneva: WHO; 2022. ISBN 978-92-4-004198-1.

11. World Health Organization. Monitoring and evaluation of the global action plan on antimicrobial resistance: framework and recommended indicators. Geneva: WHO; 2019. ISBN 978-92-4-151566-5.

12. World Health Organization. GLASS Manual for Early Implementation. Global Antimicrobial Resistance Surveillance System. Geneva: WHO; 2017. ISBN 978-92-4-154940-0.

13. Centers for Disease Control and Prevention. Healthy Habits: Antibiotic Do’s and Don’ts. Atlanta: CDC; 2025.

14. Sanchez GV, Fleming-Dutra KE, Roberts RM, Hicks LA. Core Elements of Outpatient Antibiotic Stewardship. MMWR Recommendations and Reports. 2016;65(6):1–12.

15. Murray CJL, Ikuta KS, Sharara F, et al. Global burden of bacterial antimicrobial resistance in 2019: a systematic analysis. The Lancet. 2022;399(10325):629–655. Doi:10.1016/S0140-6736(21)02724-0.

16. Laxminarayan R, Duse A, Wattal C, et al. Antibiotic resistance—the need for global solutions. The Lancet Infectious Diseases. 2013;13(12):1057–1098.

Downloads

Published

2026-11-02