TEXNIK CHIZMALARDAN UCH O‘LCHAMLI MODELLARNI YARATISH: AN’ANAVIY VA RAQAMLI YONDASHUVLAR
Keywords:
texnik chizma, 3D model, CAD, geometrik yasash, parametrik modellashtirish, proeksiya, sketch, extrude, revolve, CAM, muhandislik grafikasiAbstract
Mazkur maqolada texnik chizmalar asosida uch o‘lchamli modellarni yaratish jarayoni, uning an’anaviy geometrik yasashlardan zamonaviy CAD texnologiyalarigacha bo‘lgan rivojlanishi yoritiladi. Texnik chizmadagi proeksiyalar, o‘lchamlar, geometrik bog‘lanishlar va konstruktiv elementlarning 3D modelga aylantirilishi tahlil qilinadi. An’anaviy qo‘lda chizish usuli va raqamli parametrik modellashtirishning imkoniyatlari taqqoslanib, CAD muhitida sketch, extrude, revolve, fillet, chamfer va parametrik bog‘lanishlardan foydalanishning amaliy ahamiyati ko‘rsatiladi. Shuningdek, 3D modelning ishlab chiqarish, tahlil va CAM jarayonlari bilan bog‘lanishi yoritiladi
References
. State of the art applications of engineering graphics and design to enhance innovative product design: a systematic review. Procedia CIRP, 2023, 119, 699–709. DOI: 10.1016/j.procir.2023.05.006.
2. Comparing two types of engineering visualizations: Task-related manipulations matter. Applied Ergonomics, 2011.
3. Dori, D., Tombre, K. From engineering drawings to 3D CAD models: are we ready now? Computer-Aided Design, 1995, 27(4), 243–254. DOI: 10.1016/0010-4485(95)91134-7.
4. Camba, J. D., Company, P., Naya, F. Sketch-Based Modeling in Mechanical Engineering Design: Current Status and Opportunities. Computer-Aided Design, 2022, 103283. DOI: 10.1016/j.cad.2022.103283.
5. Ullah, A. M. M. S., Harib, K. H. Tutorials for Integrating CAD/CAM in Engineering Curricula. Education Sciences, 2018, 8(3), 151. DOI: 10.3390/educsci8030151.
6. Cobos-Moyano, A., Martín-Blas, T., Oñate-Gómez, C. Evaluating background and prior knowledge: A case study on engineering graphics learning. Computers & Education, 2009, 53(3), 695–700. DOI: 10.1016/j.compedu.2009.04.010.
7. NPTEL. Introduction to Engineering Drawing. Indian Institute of Technology.
8. MIT OpenCourseWare. Design Handbook: Engineering Drawing and Sketching.
9. Azimov, A., Alimova, D. “Muhandislik grafikasi” kursini o‘qitishda AutoCAD muhitida 3D modellashtirishni qo‘llash misoli. Jamiyat va innovatsiyalar, 2024, Special Issue 01, 180–183.
10. Ismonov, X. B., Azimjonova, U. Z. Geometrik yasashlarning ishlab chiqarishdagi o‘rni.


